Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 16 kwietnia 2003 roku, sygn. akt XVII AmC 27/02, niepublikowany

Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2003 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa X przeciwko A. S.A. w Warszawie o uznanie postanowień wzorca umownego za niedozwolone


I. uznaje za niedozwolone stosowanie przez pozwaną w obrocie z konsu­mentami postanowienie wzorca umowy zawarte w umowie pomiędzy A. S.A. w Warszawie a T. o treści następującej:

 

a. „ Klient przystępuje do Systemu po przyjęciu do wiadomości i podpisaniu Umowy, zawierającej jego dane osobowe i po złożeniu oświadczenia o sta­nie zdrowia"

 

b. „A. nie może odmówić Klientowi prawa przystąpienia do Systemu poza przypadkami nieobjęcia go przez firmę ubezpieczeniową ubezpieczeniem nażycie"

 

c. „podpisanie aneksu do umowy, określającego zobowiązania asygnowanego Klienta, wynikające z faktu odebrania samochodu"

 

d. „ po zakończeniu planu ratalnego lub w szczególnym przypadku omówio­nym w części kończącej Art. 19, A. powinna przystąpić do dokonywa­nia zwrotów rat czystych w oparciu o środki tworzące aktualny fundusz grupy. W tym celu w okresie 90 dni kalendarzowych nastąpi ostatecznie rozliczenie grupy w następującej kolejności: zwrot rat, które ewentualnie A. wpłaciła dla zakupu samochodów dla grupy, zwrot rat Klientom, którzy zrezygnowali z uczestnictwa w Systemie lub z którymi rozwiązano Umowę zgodnie z Art. 17. 1) i 18, 1) niniejszej Umowy"

 

e. „sprawy wymagające rozstrzygnięcia sądowego będą prowadzone przed sądami dla miasta stołecznego Warszawy"


II. oddala powództwo w pozostałym zakresie


III. zarządza publikację prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Go­spodarczym na koszt strony pozwanej.


Powód  wniósł o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie A. S.A. w Warszawie ich stosowania. Jako sprzeczne z art. 385 § 1 i art. 385 kc powód wskazał postanowienia o treści:

♦ (...) Klient przystępuje do systemu (...) po złożeniu oświadczenia o stanie zdrowia - jako sprzeczne z art. 3851 § 1 kc

♦ (...) A. nie może odmówić klientowi prawa przystąpienia do Systemu po­za przypadkami nieobjęcia go przez firmę ubezpieczeniową ubezpieczeniem na życie - jako sprzeczne z art. 385 pkt 7 kc

♦ (...) Miesięczna rata ceny usługi A.; stały procent wartości samochodu, określony na pierwszej stronie umowy, obliczany w oparciu o aktualną cenę samochodu i przeznaczony na pokrycie kosztów obsługi i administracji Sys­temu (...) - jako sprzeczne z art. 3853 pkt 11 i 16 kc

♦ (...) Niedotrzymanie formularza płatności na adres podany przez klienta nie zwalnia go z obowiązku terminowego wpłacania rat na konto bankowe podane przez A. - jako sprzeczne z art. 385 pkt 2 i 22 kc

♦ W przypadku gdy D. zaniecha produkcji modelu i zastąpi go innym, A. winna wprowadzić nowy model jako kontynuację modelu poprzednie­go, ustalając wysokość rat miesięcznych w następujący sposób:

1. Raty miesięczne klientów, którzy uzyskali asygnację na model poprzedni, obliczane będą zgodnie z ceną obowiązującą na ostatnim Akcie Asygnacyjnym tego modelu, aktualizowaną procentowo zmianą ceny nowego modelu,

2. Raty miesięczne klientów, którzy oczekują na asygnację nowego modelu, będą czynnikiem podzielenia przez ilość rat pozostałych do końca planu ra­talnego, procentowego salda do spłacenia nowego modelu. Oznacza to, że począwszy od kolejnego miesiąca klient będzie opłacać raty na nowy model, który uzyska zgodnie z zasadami asygnacji określonymi niniejszą umową -jako sprzeczne z art. 3853 pkt 11, 19, 20, 21 kc

♦ W przypadku, gdy D. zaniecha produkcji lub sprzedaży modelu i za­stąpi go innym, A. winna wprowadzić nowy model jako kontynuację mo­delu poprzedniego, ustalając wysokość rat miesięcznych w następujący spo­sób; jeżeli różnica w cenie między nowym modelem a starym, będzie większa niż 20% ceny modelu starego, klientowi przysługuje prawo do rezygnacji i w tym przypadku nie będą stosowane kary umowne, przewidziane w arty­kule 17 ust. 1 (...) - jako sprzeczne z art. 3853 pkt 2, 11, 16 i 21 kc

♦ W przypadku zaniechania produkcji modelu samochodu i niezastąpienia go innym A. bierze na siebie obowiązek zaoferowania innego samochodu. Jeżeli cena modelu samochodu zastępczego byłaby wyższa o 20% od ceny modelu samochodu, którego produkcji zaniechano, klient ma prawo rozwią­zania umowy bez płacenia kar umownych, określonych w art. 17 ust. 1 o ile byłoby niemożliwe zaoferowanie przez A. modelu samochodu zastępczego, wówczas A. przystąpi do rozliczenia grupy zgodnie z art. 20 - jako sprzeczne z art. 385 pkt 2, 16, 21 kc

♦ (...) klient, który otrzymał asygnację ma prawo odbioru samochodu (...) po spełnieniu następujących formalności; podpisania aneksu do umowy, okre­ślającego zobowiązania asygnowanego klienta, wynikające z faktu odebrania samochodu - jako sprzeczne z art. 385 pkt 4, 6 kc

♦ (...) A. zastrzega sobie (...) prawo czasowego zawieszenia możliwości do­konywania wpłat przedterminowych prze?, klientów bez asygnacji (...) - jako sprzeczne z art. 385 pkt 8 kc

♦ (...) W momencie zakończenia planu ratalnego grupy (...) A. przystąpi do przekazania klientom, którzy zrezygnowali z uczestnictwa w systemie, wniesionych przez nich rat czystych których wysokość będzie obliczona w opar­ciu o aktualną cenę samochodu w ostatnim miesiącu planu ratalnego grupy. Od wpłaconej sumy z tytułu kary umownej A. potrąci 10%, ale nie mniej niż wysokość dwóch rat czystych (...) - jako sprzeczne z art. 385 pkt 12 i 17 kc

♦ (...) W przypadku, gdy klient podpisał umowę i zrezygnował z uczestnictwa w systemie zanim otrzyma informację o przynależności do grupy, a więc przez wpłaceniem pierwszej raty, A. przyjmie jego rezygnację, zatrzy­mując opłatę wstępną, która w żadnym przypadku nie podlega zwrotowi -jako sprzeczne z art. 385 pkt 17 kc

♦ (...) W przypadku wyczerpania wszelkich możliwości technicznych A. upoważniona jest do rozliczenia grupy zgodnie z art. 20 (...) oraz art. 20 (zdanie 1) na podstawie którego (...) A. powinna przystąpić do dokony­wania zwrotów rat czystych w oparciu o środki tworzące aktualny fundusz grupy - jako sprzeczne z art. 3853 pkt 2, 11, 16 kc

♦ (...) W tym celu, w okresie 90 dni kalendarzowych, nastąpi ostatecznie rozli­czenie grupy w następującej kolejności: zwrot rat, które ewentualnie A. wpłaciła dla zakupu samochodów dla grupy, zwrot rat klientom, którzy zrezygnowali z uczestnictwa w systemie lub z którymi rozwiązano umowę zgodnie z art. 17 ust. 1 i 18 ust. 1 niniejszej umowy - jako sprzeczne z art. 3853 pkt l2kc

♦ (...) Strony wykorzystują wszelkie możliwości do polubownego rozwiązania ewentualnych sporów wynikających z niniejszej umowy. Sprawy wymagają­ce rozstrzygnięcia sądowego będą prowadzone przed sądami dla miasta stołecznego Warszawy - jako sprzeczne z art. 385 pkt 23 kc.

Pismem z dnia 16.09.2002 (k-32) powód zmodyfikował powództwo w ten spo­sób, że domagał się uznania za niedozwolone postanowień o treści następującej:

♦ (...) w momencie zakończenia planu ratalnego grupy (...) A. przystąpi do przekazania klientom, którzy zrezygnowali z uczestnictwa w systemie, wnie­sionych przez nich rat czystych, których wysokość będzie obliczona w opar­ciu o aktualną cenę samochodu w ostatnim miesiącu planu ratalnego grupy. Od wpłaconej sumy z tytułu kary umownej A. potrąci 10% ale nie mniej niż wysokość dwóch czystych rat (...) - jako sprzeczny z art. 3851 § 1 kc,

♦ (...) w przypadku, gdy klient podpisał umowę i zrezygnował z uczestnictwa w systemie zanim otrzyma informację o przynależności do grupy, a więc przed wpłaceniem pierwszej raty, A. przyjmie jego rezygnację, zatrzy­mując opłatę wstępną która w żadnym przypadku nie podlega zwrotowi -jako sprzeczny z art. 3851 § 1, art. 3853 pkt 12 i 13 kc,

♦ (...) w przypadku wyczerpania wszelkich możliwości technicznych A. upoważniona jest do rozliczenia grupy zgodnie z art. 20 (...) oraz art. 20 (zdanie 1), na podstawie którego (...) A. powinna przystąpić do dokony­wania zwrotów rat czystych w oparciu o środki tworzące aktualny fundusz grupy. W tym celu, w okresie 90 dni kalendarzowych, nastąpi ostateczne rozliczenie grupy w następującej kolejności; zwrot rat, które ewentualnie A. wpłaciła dla zakupu samochodów dla grupy, zwrot rat klientom, którzy zrezygnowali z uczestnictwa w systemie lub z którymi rozwiązano umowę zgodnie z art. 17 ust. 1 i art. 18 ust. 1A niniejszej umowy - jako sprzeczne z art. 3851 § 1, art. 3853 pkt 2 kc.


Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa podnosząc, że od kwietnia 2001 nie jest stosowany zaskarżony wzorzec umowny i zastosowanie winien znaleźć przepis art. 47938 kpc. Nadto podniosła, iż obowiązek złożenia oświad­czenia o stanie zdrowia wynika z umowy ubezpieczenia na życie zawieranego z firmą ubezpieczeniową. Wywodziła iż, wynegocjowane warunki są najłagod­niejsze i najmniej dotkliwe dla uczestników, gdyż zwykle warunkiem ubezpie­czenia na życie jest nie tylko złożenie oświadczenia o stanie zdrowia przez oso­bę zainteresowaną, ale poddanie się przez nią badaniom lekarskim i to w pla­cówce honorowanej przez ubezpieczyciela. Pozwana zaprzeczyła, że art. 4 ust. 2 lit. B nakłada na klientów obowiązek zapłacenia za usługę pozwanego za cały czas ważności planu ratalnego mimo zrezygnowania z umowy, gdyż w momen­cie rozliczania kontraktu klientom takim zwracane są raty czyste, bez potrącenia z nich nie uiszczonych opłat administracyjnych. W ocenie strony pozwanej zo­bowiązanie, że niedotrzymanie formularza płatności na adres podany przez klienta nie zwalnia go z obowiązku terminowego wpłacania rat na konto ban­kowe podane przez A. jest jedynie zobowiązaniem uzupełniającym, które nakłada na niego obowiązek comiesięcznego wysyłania formularzy płatności. Dla wykonania zobowiązania przez konsumenta wystarczy zapis art. 5 umowy, zobowiązujący do dokonywania wpłat na podane konto bankowe. Pozwana prezentowała pogląd, iż zapis art. 12 ust. 2 pkt A, B i C i ust. 3 wzorca nie narusza prawa , gdyż kierując się zasadą równoprawnego traktowania wszystkich klientów uregulowano sposób zastąpienia modeli samochodów, jak również możliwość rezygnacji z systemu. Podkreśliła, że nie organizuje systemu w oparciu o innych producentów niż D.


Ponadto twierdziła, iż przewidziany w umowie aneks nie wprowadza żadnych dodatkowych zobowiązań a jedynie precyzuje dotychczasowe zobowiązania asygnowanego klienta wynikające z faktu odebrania samochodu. Tym samym całkowicie bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 385 pkt 4 i 6 kc albowiem nie wprowadza on żadnych nowych postanowień i nie uzależnia zawarcia umowy od przyrzeczenia przez konsumenta zawierania w przyszłości dalszych umów podobnego rodzaju. Zdaniem strony pozwanej postanowienie o prawie czaso­wego zawieszenia możliwości dokonywania wpłat przedterminowych leży w interesie konsumentów i wprowadzono go jedynie dla dobra grupy. Jego zasto­sowanie wymaga uprzedniego poinformowania i wyjaśnienia klientom istotnych przyczyn uzasadniających podjęcie decyzji o zawieszeniu wpłat przedtermino­wych. Jest to sytuacja szczególna, którą należy rozpatrywać w kategoriach Siły Wyższej. Nie stanowi zatem niedozwolonej klauzuli określonej w art. 385 pkt 8 kc, gdyż nie uzależnia spełnienia świadczenia od okoliczności zależnych tylko od woli kontrahenta. Odnosząc się do postanowień zawartych w art. 17 ust. 1 umowy pozwana zarzuciła, iż powód nie uwzględnił faktu, iż istotą Auto-Systemu jest samofinansowanie się wszystkich uczestników. Z środków wnie­sionych przez klientów dokonywane są zakupy samochodu, stąd w umowie mu­siały się znaleźć rozwiązania zabezpieczające interesy wszystkich klientów. Zdaniem pozwanej klient, który zawarł stosowną umowę a następnie rezygnuje z niej musi się liczyć z odpowiednimi sankcjami.


Opłata wstępna, którą traci klient jest opłatą manipulacyjną którą płaci się przy zawieraniu każdej umowy i jest ogólnie stosowana.


Pozwana zarzuciła również, iż konstruując wzorzec umowy zmuszona była przewidzieć tzw. nadzwyczajne sytuacje - brak wystarczających środków na zakup chociażby jednego samochodu i stąd też przyznano uprawnienie do rozli­czenia grupy po wyczerpaniu wszelkich technicznych możliwości. Nadto pod­niosła, iż powód czyniąc zarzut, iż postanowienia art. 19 umowy są niedozwolo­nymi klauzulami usiłuje traktować pozwanego jako tego, który samochody pro­dukuje lub sprzedaje, nie dostrzegając zapisu art. 1 umowy, który określa przedmiot umowy. Pozwana nie zgodziła się również, iż postanowienia zawarte w art. 20 naruszają normy zawarte w art. 385 pkt 12 kc.


Wywodziła, iż poddanie sporów wynikłych na tle realizacji umowy właściwości sądów dla m.st. Warszawy nie może być interpretowane jako niekorzystne dla klientów.


Rozpoznając sprawę Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i zważył co następuje:


Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny. W szczególności bezsporny jest fakt stosowania przez pozwaną wzorca umowy o treści załączonej do pozwu do kwietnia 2001, a także sama treść kwestionowanych przez powoda po­stanowień umownych. Sporne pozostaje czy pozwana zaprzestała stosowania postanowień wzorca po kwietniu 2001 oraz ocena dopuszczalności tych zapisów w świetle wskazanych przez powoda norm Kodeksu cywilnego. Na wstępie odnieść należało się do zarzutu strony pozwanej, iż zaprzestała ona stosowania zaskarżonego wzorca umowy po kwietniu 2001 a zatem stosowanie do art. 479  kpc roszczenie powoda uległo przedawnieniu. W ocenie Sądu podniesiony zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć należy, iż oprócz gołosłownego twierdzenie na tę okoliczność strona pozwana nie wskazała żadnych dowodów. Zakładając nawet, iż jest to twierdzenie praw­dziwe i dotyczy nowo zawieranych umów z konsumentami (po kwietniu 2001) to i tak aby można było uznać, iż doszło do zaprzestania stosowania klauzul abuzywnych nastąpić musiałyby stan sankcji umów już funkcjonujących w ob­rocie a zawierających niedozwolone postanowienia. Nie można przyjąć, iż skoro niedozwolonych postanowień nie stosuje się w stosunku do nowych konsumen­tów posługując się nowym wzorcem (co nie zostało udowodnione) to w ogóle nastąpił fakt zaprzestania stosowania niedozwolonych postanowień. W ocenie Sądu stan zaprzestania nastąpiłby gdyby strona pozwana podjęła działania zmie­rzające do zmiany treści istniejących w obrocie z konsumentami postanowień umów zawierających klauzule niedozwolone. Dopiero od czasu wyeliminowania z rynku (np. w drodze aneksu) wszystkich istniejących umów zawierających klauzule niedozwolone można byłoby przyjąć, iż doszło do zaprzestania stosowania postanowień zawierających klauzule niedozwolone. Zauważyć należy, iż pozwana nawet nie twierdzi, że „zaprzestanie" po kwietniu 2001 dotyczy umów wzorca zawartych przed tą datą. W obrocie więc istnieje bliżej nie określona liczba już funkcjonujących wzorców zawierających klauzule abuzywne. Zwró­cić uwagę również należy na to, iż skoro strona pozwana zaprzestała stosowania zakwestionowanego wzorca to uznała, ze wzorzec ten zawiera sprzeczne z pra­wem postanowienia, które należy wyeliminować w nowej wersji wzorca. Konkludując Sąd uznał za bezzasadny i nieudowodniony zarzut zaprzestania stosowania przez stroną pozwaną wzorca zawierającego klauzule niedozwolone. Przechodząc do merytorycznej oceny zakwestionowanych pozwem postanowień wzorca


Sąd zważył co następuje.


W ocenie Sądu zapis o treści: „klient przystępuje do Systemu (...) po złożeniu oświadczenia o stanie zdrowia (...) jest sprzeczny z dobrymi obyczajami i narusza interesy konsumentów. Żądanie złożenia oświadczenia o stanie zdrowia wynika z przymusu zawarcia umowy ubezpieczenia na życie, która to umowa ma, zabezpieczyć wykonanie umowy z pozwanymi:


Oświadczenie o stanie zdrowia ma znaczenie dla oceny ryzyka ubezpieczeniowego przez ubezpieczyciela i nie ma związku z przedmiotową zasadniczą umową mającą na celu nabycie samochodu. Zdaniem Sądu, żądanie oświadczenia o  „ stanie zdrowia jest uzasadnione dla oceny ryzyka ubezpieczyciela w przypadku zawarcia umowy ubezpieczenia na życie, dożywocie. Nie znajduje jednak uzasadnienia żądanie oświadczenia o stanie zdrowia w przypadku nabycia samochodu marki D. W ocenie Sądu, treść tego postanowienia narusza dobro osobiste, prywatność, dobre obyczaje i rażąco narusza interesy konsu­menta - uzależniając możliwość nabycia samochodu od stanu zdrowia - art. . 3851 § 1 kc.


Jako sprzeczne z prawem Sąd uznał również postanowienie o treści „(...) A. nie może odmówić klientowi prawa przystąpienia do Systemu poza przypadkiem nieobjęcia go przez firmę ubezpieczeniową ubezpieczeniem na życie".


Zgodnie z art. 3853 pkt 7 kc niedozwolonym postanowieniem jest m.in. takie  • postanowienia które uzależniają zawarcie, treść wykonania umowy od zawarcia innej umowy nie mającej bezpośredniego związku z umową zawierającą oce­niane postanowienie. W ocenie Sadu właśnie taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie  A. uzależnia zawarcie umowy z klientem od zawarcia in­nej umowy (ubezpieczenia na życie), która to umowa nie ma bezpośredniego  związku z przedmiotową umową o przystąpienia do systemu. Zapis ten stanowi zatem klauzulę niedozwoloną w rozumieniu art. 385 pkt 7 kc. 


Za niedozwolone postanowienia umowne Sąd uznał również postanowienie o treści „klient, który otrzymał asygnację ma prawo odbioru samochodu (...) po spełnieniu następujących formalności i podpisanie aneksu do umowy, określają­cego zobowiązania asygnowanego klienta, wynikające z faktu odebrania samo­chodu jako sprzeczne z art. 3853 pkt 4 kc. Konsument nie ma możliwości zapo­znania się z aneksem do umowy. A zatem w trakcie trwania umowy A. uza­leżnia wykonanie umowy (wydania samochodu) od zawarcia innej umowy. Zgodnie z art. 385 pkt 4 kc niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te postanowienia które (art. 3851 pkt 4 kc) przewidują postanowienia, z którymi konsument nie miał możliwości zapoznać się przed zawarciem umowy. W oce­nie Sądu treść w/w postanowienia z którego wynika, iż konsument nie ma moż­liwości zapoznania się z treścią postanowień przed podpisaniem właściwej umowy i nie ma możliwości negocjacji jego postanowień, jest sprzeczna z art. 3851 pkt 4 k.c.


Jako sprzeczne z art. 3853 pkt 12 kc Sąd uznał postanowienie o treści „po za­kończeniu planu ratalnego lub w szczególnym przypadku omówionym w części kończącej Art. 19, A. powinna przystąpić do dokonywania zwrotów rat czy­stych w oparciu o środki tworzące aktualny fundusz grupy. W tym celu w okre­sie 90 dni kalendarzowych nastąpi ostatecznie rozliczenie grupy w następującej kolejności: zwrot rat, które ewentualnie A. wpłaciła dla zakupu samochodów dla grupy, zwrot rat Klientom, którzy zrezygnowali z uczestnictwa w Systemie lub z którymi rozwiązano Umowę zgodnie z Art. 17. 1) i 18. 1) niniejszej Umo­wy". W ocenie Sądu podstawowa wątpliwość jaka nasuwa się analizując w/w postanowienie dotyczy określenia „w oparciu o środki tworzące aktualny fun­dusz grupy". Oznacza to zdaniem Sądu, że w zależności od tego czy będą środki tworzące aktualny fundusz grupy wypłaty będą lub nie będą dokonywane. Do­dać należy, iż ewentualne wypłaty będą dokonywane „po zakończeniu planu ratalnego" . Uprawnienia konsumenta do zwrotu rat czystych są więc praktycznie iluzoryczne. Odsuwają zobowiązanie pozwanego na kilka lat i uzależniają wypłatę konsumentowi de facto od tego czy będą „środki tworzące aktualny fundusz grupy".


Nie ma wątpliwości, że tak sformułowane postanowienie wyłącza obowiązek zwrotu konsumentowi uiszczonej zapłaty za świadczenie nie spełnione w całości lub w części, jeżeli konsument zrezygnuje z zawarcia umowy lub jej wykonania -art. 3853 pkt 12 kc.


Za niedozwoloną klauzulę umowną Sąd uznał ponadto postanowienie o treści „sprawy wymagające rozstrzygnięcia sądowego będą prowadzone przed sądami dla miasta stołecznego Warszawy".


Zgodnie z treścią art. 3853 pkt 23 kc niedozwolonym postanowieniem umow­nym są m.in. te postanowienia które „wyłączają jurysdykcję sądów polskich lub poddają sprawę pod rozstrzygnięcie sądu polubownego polskiego lub zagranicznego albo innego organu, a także narzucają rozpoznanie sprawy przez sąd, który wedle ustawy nie jest miejscowo właściwy".


Sąd dla miasta stołecznego Warszawy nie jest właściwy do rozpoznania spraw o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.


Zgodnie z art. 47936 kpc sprawy te należą do właściwości Sądu Okręgowego -sądu antymonopolowego (od 15.12.2002 r) Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Niewątpliwie więc omawiane postanowienie stanowi klauzulę nie­dozwoloną w rozumieniu art. 3853 pkt 23 kc.


Zdaniem Sądu postanowienie o treści „miesięczna rata ceny usługi A.: stały procent wartości samochodu, określony na pierwszej stronie Umowy, obliczony w oparciu o aktualną cenę samochodu i przeznaczony na pokrycie kosztów obsługi i administracji Systemu" nie stanowi klauzuli niedozwolonej - art. 385 pkt 11 i 16 kc.


Z zapisu tego wbrew twierdzeniu powoda nie wynika, iż oznacza to obowiązek zapłacenia za usługę za cały czas ważności planu ratalnego. Nie można było również uznać, że klauzulę niedozwoloną stanowi zapis o treści „Niedotrzymanie formularza płatności na adres podany przez klienta nie zwalnia go z obowiązku terminowego wpłacania rat na konto bankowe podane przez A." i jest sprzeczny z art. 3853 pkt 2 i 22 kc.


Zdaniem Sądu zapis ten w żaden sposób nie ogranicza ani nie wyłącza odpowiedzialności względem konsumenta za niewykonanie lub nienależyte zobowią­zania art. 3853 pkt 2 kc. Nie można również zgodzić się że jest sprzeczny z art. 3853 pkt 22 kc. Forma płatności czy to według otrzymywanego formularza płat­ności czy też bezpośrednio na konto bankowe nie stanowi istotnego elementu umowy. Jest to techniczne postanowienie regulujące sposób dokonywania opłat.


Zdaniem Sądu treść tego postanowienia nie narusza dobrych obyczajów, nie narusza rażąco interesów konsumenta (klauzula generalna wymieniona w art. 3851 kc) i nie mieści się w dyspozycji art. 385 pkt 22 kc.


Sąd nie podzielił poglądu powoda, że zapis o treści „W przypadku, gdy Daewoo zaniecha produkcji modelu i zastąpi go innym (...) stanowi klauzulę o której mowa w art. 3853 pkt 11, 19, 20 i 21 kc.


W postanowieniu tym określono sytuacje, które mogą wystąpić w przypadku zmiany lub zaniechania produkcji określonego modelu samochodu D.. W art. 1 wzorca umowy wyraźnie określono, iż Auto System jest ściśle powiązany z producentem jakim jest D.. Zasady, które są określone w w/w postano­wieniu stworzone zostały na wypadek zaistnienia zaniechania produkcji określonego modelu samochodu i nie stanowią zdaniem Sądu postanowień niedozwolonych określonych w art. 385 pkt 2, 11, 16, 19, 20 i 21 kc. Za bezzasadne Sąd uznał, żądanie uznania za niedozwolone postanowienia o treści „(...) A. zastrzega sobie (...) prawo czasowego zawieszenia możliwo­ści dokonywania wpłat przedterminowych przez klienta bez asygnacji". W ocenie Sądu treść tego postanowienia nie jest sprzeczne z art. 385 pkt 8 kc nie uzależnia spełnienia świadczenia od okoliczności zależnych tylko od woli kon­trahenta konsumenta. Zauważyć należy, że postanowienie to dotyczy „wpłat przedterminowych" a nie zwykłych płatności - a zatem niemożność wnoszenia przedpłat w żaden sposób nie pozbawia klienta spełnienia świadczenia (odbioru samochodu).


Oddalić również należało żądanie uznania za niedozwolone postanowienia wzorca o treści ,,(...)w momencie zakończenia planu ratalnego grupy (...) A. przystąpi do przekazania klientom, którzy zrezygnowali z uczestnictwa w sys­temie, wniesionych przez nich rat czystych, których wysokość będzie obliczona w oparciu o aktualną cenę samochodu w ostatnim miesiącu planu ratalnego gru­py. Od wpłaconej sumy z tytułu kary umownej A. potrąci 10% ale nie mniej niż wysokość dwóch czystych rat" jako sprzeczne z art. 3853 pkt 12, 17 kc. Kodeks cywilny przewiduje możliwość zastrzeżenia w umowie, że jednej lub obu stronom wolno od umowy odstąpić za zapłatą oznaczonej sumy (odstępne) - art. 396 kc. Nie jest więc to zapłata za świadczenie nie spełnione w całości lub w części, jeżeli konsument zrezygnuje z zawarcia umowy lub jej wykonania. Obowiązek zapłaty odstępnego nie odnosi się więc do treści art. 3853 pkt 12 kc. Powód nie wykazał również, że odstępne w wysokości dwóch pełnych rat cał­kowitych jest nadmiernie wygórowane, a więc rażąco odbiegające od zwycza­jowo przyjętych. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na powodzie (art. 6 kc).


Sąd oddalił również powództwo w zakresie uznania za niedozwolone postano­wienia o treści „(...)W przypadku, gdy klient podpisał umowę i zrezygnował z uczestnictwa w systemie zanim otrzyma informację o przynależności do grupy, a więc przez wpłaceniem pierwszej raty, A. przyjmie jego rezygnację, za­trzymując opłatę wstępną, która w żadnym przypadku nie podlega zwrotowi". Treść tego rozstrzygnięcia nie odpowiada prawu. Powództwo w tej części winno być uwzględnione w świetle art. 385 pkt 17 kc.


Rozpoznając powództwo w części dotyczącej zapisu „ (...) w przypadku wyczer­pania wszelkich możliwości technicznych A. upoważniona jest do rozlicze­nia grupy zgodnie z art. 20 (...) oraz art. 20 (zdanie 1), na podstawie którego (...) A. powinna przystąpić do dokonywania zwrotów rat czystych w oparciu o środki tworzące aktualny fundusz grupy (...) Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie stwierdził, iż postanowienie to nie jest sprzeczne z art. 385 pkt 2 kc (k. 33). W tym zakresie powód sprecyzował powództwo i wskazał podstawę prawną w piśmie z dnia 16.09.2002.


W ocenie Sądu postanowienie powyższe nie jest sprzeczne ze wskazanym przez powoda art. 385 pkt 2 kc.


Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji. Publikację prawomoc­nego Wyroku zarządzono na podstawie art. 47944 § 1 kpc.

Administracja strony: EPC System - Outsorcing IT