Wyrok Sadu Rejonowego w Lublinie z dnia 30 marca 2009 roku, sygn. akt I C 773/08, niepublikowany

Podstawę prawną roszczenia o zadośćuczynienie stanowi z art. 445 § 1 k.c. Na podstawie tego przepisu w przypadku uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Krzywdę należy rozumieć jako cierpienie fizyczne (ból i inne dolegliwości) oraz cierpienia psychiczne (ujemne uczucia przeżywane w związku z cierpieniami fizycznymi lub następstwami uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia).

Sąd miał także na uwadze, iż powódka jest osobą w średnim wieku, tymczasem mając na uwadze powszechnie przyjętą linię orzeczniczą sądów powszechnych i Sądu Najwyższego przyjmuje się, iż to młody wiek jest okolicznością wpływającą, na zwiększenie poczucia krzywdy doznanej wypadkiem.


Sąd Rejonowy w Lublinie I Wydział Cywilny po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2009r. w Lublinie na rozprawie sprawy z pozwu H.K. przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń o zasądzenie

I.     zasądza od pozwanego Towarzystwa Ubezpieczeń na rzecz powódki H.K.:

1.  kwotę 1194,37 zł (tysiąc sto dziewięćdziesiąt cztery 37/100 złotych) tytułem skapitalizowanej renty zaległej za okres od 1 kwietnia 2007r. do dnia 28 lutego 2009r., wynoszącej w okresie od 1 kwietnia 2007r. do dnia 31 sierpnia 2007r. kwotę po 50 zł (pięćdziesiąt złotych) miesięcznie oraz od dnia 1 września 2007r. do dnia 28 lutego 2009r. po 80 zł (osiemdziesiąt złotych) miesięcznie,

2.    rentę miesięczną w kwocie po 80 zł (osiemdziesiąt złotych) płatną do 10 -go dnia każdego miesiąca poczynając od 1 marca 2009r.;

II.  umarza postępowanie do kwoty 26 250 zł (dwadzieścia sześć tysięcy dwieście pięćdziesiąt złotych);

III.  w pozostałym zakresie powództwo oddala;

IV. nie obciąża powódki H. K. koszami procesu.

W pozwie z dnia 21 sierpnia 2008 roku powódka wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego Towarzystwa Ubezpieczeń kwoty 31 250 zł tytułem dopłaty zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 14 marca 2008r. do dnia zapłaty oraz zasądzenia renty w wysokości 126 zł miesięcznie począwszy od dnia 18 marca 2007r. tytułem zwiększonych potrzeb powódki.

W uzasadnieniu pozwu wskazała, że w dniu 18 marca 2007r. wracając ze sklepu do domu potknęła się o wystający na środku chodnika korzeń drzewa. Na skutek potknięcia powódka upadła i złamała kostki prawej goleni. Podała, iż winę za ten wypadek ponosi Spółdzielnia Mieszkaniowa, zaś pozwany ubezpieczyciel przyjął odpowiedzialność co do zasady. Powódka wskazała, iż pozwany ubezpieczyciel wypłacił jej dotychczas kwoty: 28 750 zł tytułem zadośćuczynienia, zwrot kosztów leczenia 101, 51 zł, zwrot kosztów opieki 2 650 zł, zwrot kosztów leczenia i opieki 420, 87 zł oraz odsetki za zwłokę 196, 86 zł. Żądanie zasądzenia renty powódka uzasadniła zwiększonymi potrzebami związanymi z : opłaceniem dojazdów związanych z wypadkiem 25 zł, zakupem leków 39 zł, kosztami opieki 62 zł (miesięcznie).

W piśmie procesowym z dnia 6 marca 2009r. powódka ograniczyła żądanie pozwu wnosząc o wypłatę tytułem zadośćuczynienia kwoty 5000 zł, co do kwoty 26 250 zł cofnęła powództwo zrzekając się roszczenia . Powódka popierała żądanie zasądzenia renty miesięcznej wskazując, iż na żądaną kwotę 126 zł składają się koszty zakupu leków: Alproxu i Coaxilu.

Pozwany nie uznał powództwa w całości wnosząc o jego oddalenie i zasądzenie kosztów procesu.
W ocenie pozwanego kwota 38 750 zł wypłacona powódce tytułem zadośćuczynienia stanowi kwotę odpowiednią w rozumieniu art. 445 par. 1 k.c. W ocenie pozwanego bezzasadne jest żądanie renty, bowiem powódka nie udowodniła zwiększonych potrzeb związanych z leczeniem, dojazdami i opieką, nie wykazała konieczności ich realnego ponoszenia zarówno co do faktu, jak i wysokości.

Sad ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 18 marca 2007r. około godz. 16 00 powódka H.K. wracając ze sklepu do domu przewróciła się o wystający z chodnika korzeń. Powódka upadła doznając urazu skrętnego prawego stawu skokowego ze złamaniem kostek. Powódka korzystając z uprzejmości przechodnia zadzwoniła po syna, który zawiózł ją na Oddział Chirurgii Urazowej. Tam w dniu 20 marca 2007r. wykonano u powódki zabieg operacyjny polegający na otwartej repozycji odłamów i zespoleniu kostki bocznej i przyśrodkowej drutami K; tylną krawędź piszczeli zespolono śrubą . W dniu 23 marca 2007r. powódka wypisana została do domu w stopowo-gipsowym unieruchomieniu kończyny dolnej na okres 8 tygodni z zaleceniem dalszego leczenia ambulatoryjnego w Poradni Ortopedycznej.

Po powrocie do domu opiekę nad powódką sprawowały mieszkające razem z nią dzieci oraz sąsiadka. Pomoc ta była najbardziej intensywna w okresie, kiedy powódka nosiła gips , czyli przez okres dwóch miesięcy. Pomoc ta polegała na podawaniu leków, pomocy przy toalecie, przygotowywaniu posiłków, robieniu zakupów, robieniu masaży, wożeniu na wizyty lekarskie . Ponadto dzieci i sąsiadka wspierały powódkę emocjonalnie, bowiem ta znajdowała się w złym stanie psychicznym, była załamana z powodu utraty zdrowia fizycznego.

Powódka kontynuowała leczenie w Poradni Rehabilitacyjnej, została też skierowana na zabiegi fizjoterapeutyczne, które odbywała w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w okresie od 29 maja 2007r. do 1 października 2007r. oraz od 31 marca 2008r. do 28 maja 2008r. Powódka korzystała z fizykoterapii, kinezyterapii i hydroterapii oraz masaży ręcznych.

Z powodu złego stanu zdrowia psychicznego H.K. w dacie 17 sierpnia 2007r. podjęła też leczenie w Poradni Zdrowia Psychicznego.

Powódka poniosła koszty leczenia związane z zakupem leków przeciwbólowych, szczepionek i leków uspokajających oraz przeciwdepresyjnych.

W styczniu 2008r. powódka była hospitalizowana ponownie celem usunięcia materiału zespalającego, przebywała na Oddziale Urazowo Ortopedycznym w okresie od 20 do 22 stycznia 2008r.

Przed wypadkiem powódka była osobą aktywną fizycznie i wesoła zaś po wypadku stała się nerwowa i niespokojna . Powódka utrzymuje się z emerytury w wysokości około 700 zł miesięcznie.

Powódka zgłosiła szkodę do Spółdzielni, na terenie której doszło do wypadku, spółdzielnia zaś zgłosiła szkodę u ubezpieczyciela - poprzednika prawnego pozwanego, u którego posiadała wykupioną poliso z tytułu ubezpieczenia OC w dacie 18 marca 2007r. Pozwany wypłacił powódce tytułem zadośćuczynienia kwotę 10 000 zł. odszkodowania z tytułu kosztów opieki 2 650 zł i kosztów leczenia 101.51 zł. Kwoty te zostały na skutek odwołania od ww. decyzji zwiększone poprzez przyznanie powódce dodatkowo tytułem zadośćuczynienia kwoty 28 750 zł, odszkodowania z tytułu kosztów leczenia i opieki w kwocie 420, 87 zł.

Obecny stan zdrowia powódki uległ znaczącej poprawie, nie jest ona zdana na konieczność korzystania z pomocy innych osób, aczkolwiek odczuwa mniejszą sprawność fizyczną, puchnie jej czasem noga.

W toku postępowania Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego psychiatry i ortopedy. Biegły z zakresu ortopedii, traumatologii i rehabilitacji medycznej w złożonej opinii pisemnej stwierdził, iż w wyniku doznanego urazu długotrwały uszczerbek na zdrowiu powódki w zakresie stanu ortopedycznego wynosi 10 %. Zdaniem tego biegłego natężenie cierpień powódki było znaczne po zabiegach operacyjnych przez okres około 3-4 tygodni, potem stopniowo malało, dolegliwości te nie ustąpiły całkowicie do dnia dzisiejszego. W ocenie biegłego dotychczas stosowano leki przeciwbólowe i relaksacyjne, w przyszłości może być potrzeba ich stosowania w razie nasilenia dolegliwości bólowych, ich miesięczny koszt nie przekroczy 50 zł.

Biegły psychiatra w swojej opinii wskazał, że zaburzenia psychiczne , jakie ujawniły się u powódki mają charakter czysto czynnościowy, pozwalający na zdiagnozowanie przewlekłych zaburzeń adaptacyjnych, które charakteryzują się obniżonym, ale nie do poziomu depresji, nastrojem, poczuciem cierpienia i niezadowolenia. U powódki występują też niektóre elementy zespołu stresu pourazowego - zachowania unikowe. W ocenie biegłego zaburzenia te u powódki mają charakter odwracalny, w leczeniu takich zaburzeń stosowane są środki uspokajające i przeciwdepresyjne i takie powódka przyjmowała (Coaxil i Alprox). Biegły stwierdził, że są to leki na żądanie, są wskazane, skoro przynoszą poprawę samopoczucia . Powódka, w ocenie tego biegłego, wymaga dalszego leczenia psychiatrycznego, którego czasokresu nie da się określić. Biegły psychiatra ustalił u powódki 5 % uszczerbku na zdrowiu.

Przy ustalaniu stanu faktycznego Sąd oparł się na wszystkich przytoczonych wyżej dowodach.

Wszyscy biegli sporządzający opinie w niniejszej sprawie sporządzili je na podstawie posiadanych wiadomości fachowych i doświadczenia zawodowego,  stanowczo wyrażając swoje oceny i rzeczowo je uzasadniając. Wyżej opisane okoliczności sprawy nie były sporne między stronami.

Sad zważył, co następuje:

Na wstępie należy zaznaczyć, że strona pozwana nie kwestionowała zasady swojej odpowiedzialności. Natomiast kwestią sporną była wysokość dochodzonego zadośćuczynienia i zasadność roszczenia o rentę .

Zgodnie z art. 822 § 1 i § 2 k.c. przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo osoba, na rzecz której została zawarta umowa ubezpieczenia. Umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmuje szkody, o których mowa w § 1, będące następstwem przewidzianego w umowie wypadku, który miał miejsce w okresie ubezpieczenia.

Pozwany Zakład Ubezpieczeń zawarł umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ze spółdzielnią, na terenie której doszło do wypadku powódki.

Podstawę prawną roszczenia o zadośćuczynienie stanowi z art. 445 § 1 k.c. Na podstawie tego przepisu w przypadku uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Krzywdę należy rozumieć jako cierpienie fizyczne (ból i inne dolegliwości) oraz cierpienia psychiczne (ujemne uczucia przeżywane w związku z cierpieniami fizycznymi lub następstwami uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia). W niniejszej sprawie Sąd nie przyznał powódce żadnej kwoty tytułem zadośćuczynienia uznając , iż wypłacona przez pozwanego kwota 38 750 zł jest odpowiednia do stopnia krzywdy powódki. Takie rozstrzygnięcie Sąd wydał kierując się dokumentacją medyczną zgromadzoną w niniejszej sprawie, twierdzeniami powoda, zeznaniami świadków i opiniami biegłych. Sąd uwzględnił okoliczności mające wpływ na rozmiar doznanej krzywdy, a zwłaszcza stopień i czas trwania cierpień fizycznych i psychicznych powódki .Należy zwrócić uwagę na okoliczność, iż łączny stopień uszczerbku na zdrowiu powódki biegli określili na 15 %, rokowania co do stanu zdrowia powódki są pomyślne, według biegłego ortopedy rokowania co do zupełnego ustąpienia dolegliwości są dobre, natomiast według biegłego psychiatry zaburzenia chorobowe powódki mają charakter całkowicie odwracalny.

Należy zauważyć, iż obecny stan zdrowia powódki uległ znaczącej poprawie, nie jest ona zdana na konieczność korzystania z pomocy innych osób, aczkolwiek odczuwa mniejszą sprawność fizyczną , puchnie jej czasem noga.

Sąd zwrócił uwagę na czas trwania i stopień cierpień , których doznała powódka na skutek wypadku zaistniałego w marcu 2007r., zważył , iż w okresie zaopatrzenia nogi w gips (2 m-ce od operacji) zdana była ona wyłącznie na pomoc innych osób, ale też miał na uwadze, że pobyty dwukrotne w szpitalu nie były długotrwałe (20- 22 styczeń 2008r., 18.03.2007r. - 23.03.2007r.), przeprowadzone zabiegi nie były związane z dalszymi komplikacjami w stanie zdrowia powódki.

Sąd miał także na uwadze, iż powódka jest osobą w średnim wieku (64 lata, w dacie wypadku 62 lata), tymczasem mając na uwadze powszechnie przyjętą linię orzeczniczą sądów powszechnych i Sądu Najwyższego przyjmuje się, iż to młody wiek jest okolicznością wpływającą, na zwiększenie poczucia krzywdy doznanej wypadkiem.

Powyższe argumenty spowodowały, iż Sąd uznał, że dotychczas wypłacona przez pozwanego kwota zadośćuczynienia w wysokości 3H 750 zł jest odpowiednia do stopnia krzywdy powódki doznanej na skutek wypadku w dniu 18 marca 2007r.

Na podstawie art. 444 § 2 k.c. jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty. Renta ma na celu naprawienie szkody przyszłej, wyrażającej się w wydatkach na zwiększone potrzeby i innych korzyściach majątkowych, jakie poszkodowany mógłby osiągnąć w przyszłości, gdyby nie doznał uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia.

Powódka domagała się renty miesięcznej w wysokości po 126 zł. Powódka wskazała, iż na żądaną kwotę 126 zł składają się koszty zakupu leków: Alproxu i Coaxilu. Sąd uznał roszczenie powódki za uzasadnione w części i zasądził na jej rzecz rentę od 1 kwietnia 2007r. , przy czym w kwocie po 80 płatną miesięcznie do 10-go dnia każdego miesiąca poczynając od 1 września 2007r., zaś w okresie od 1 kwietnia 2007r. do 31 sierpnia 2007r. renta wynosiła po 50 zł miesięcznie. Orzekając o tym roszczeniu Sąd miał na uwadze , iż zgodnie z treścią zmodyfikowanego roszczenia w piśmie z dnia 6 marca 2009r. powódka popierała żądanie zasądzenia renty miesięcznej wskazując, iż na żądaną kwotę 126 zł składają się koszty zakupu leków: Alproxu i Coaxilu. Zatem żądanie renty powódka oparła na zwiększonych wydatkach na koszty leczenia. Należy mieć na uwadze, iż według biegłych powódka potrzebowała po wypadku i w dalszym ciągu będzie potrzebowała zażywania leków. W ocenie biegłego ortopedy stosowano leki przeciwbólowe i relaksacyjne, w przyszłości może być potrzeba ich stosowania w razie nasilenia dolegliwości bólowych, ich miesięczny koszt nie przekroczy 50 zł. Natomiast w ocenie biegłego psychiatry w leczeniu takich zaburzeń, jakie wystąpiły u powódki, stosowane są środki uspokajające i przeciwdepresyjne i takie powódka przyjmowała (Coaxil i Alprox). Biegły stwierdził, że są to leki na żądanie , są wskazane, skoro przynoszą poprawę samopoczucia . Powódka , w ocenie tego biegłego, wymaga dalszego leczenia psychiatrycznego , którego czasokresu nie da się określić. Wprawdzie biegły nie wskazał miesięcznych kosztów takiego leczenia, jednak można je określić na podstawie dotychczas wy kupowanych recept przez powódkę potwierdzonych w złożonych fakturach VAT oraz na podstawie zeznań powódki. Powódka stwierdziła, iż na leki u psychiatry wydaje około 52 zł co dwa miesiące. Ze złożonych faktur VAT wynika, że powódka kupowała leki Coaxil i Alprox średnio co dwa miesiące po dwa opakowania. Koszt leku Alprox to około 14 zł, za dwa opakowania około 28 zł, zaś koszt leku Coaxil to do zapłaty za dwa opakowania 29, 28 zł. Tak więc koszty miesięczne zakupu ww. leków to około 30 zł. Ponieważ leczenie psychiatryczne podjęła powódka od połowy sierpnia 2007r. , zakup leków psychotropowych nastąpił przez powódkę od września 2007r.,  stąd też Sąd ustalił rentę  z uwzględnieniem konieczności ponoszenia kosztów zakupu leków psychotropowych od września 2007r. Od kwietnia 2007r. do końca sierpnia 2007r. zasądzona renta obejmuje tylko koszty zakupu leków ustalonych przez ortopedę w wysokości 50 zł miesięcznie ( od kwietnia, bo prawie do końca marca 2007r.   powódka przebywała w   szpitalu, gdzie miała zapewnione otrzymywanie leków). Mając na uwadze, iż pozwany wypłacił powódce tytułem kosztów zakupu leków kwoty 101, 51 zł i 394, 12 /I, razem 495, 63 zł )   kwoty te zostały odjęte od skapitalizowanej (zsumowanej ) częściowo renty. Obliczono ją następująco :

za okres od 01.04.2007r. do 31.08. 2007r. -   5 x 50 zł = 250 zł,

za okres od 01.09.2007r. do 31.12.2007r. - 80 zł x 4 = 320 zł,

za2008 rok- 80 zł x 12 = 960 zł,

za okres od 01.01.2009r. do 28.02.2009r.- 80 zł x 2 = 160 zł;

od kwoty zsumowanej uzyskanej z ww. kwot cząstkowych 1690 zł odjęło 495, 63 zł ( wypłaconych przez ubezpieczyciela tytułem kosztów zakupu leków ) co daje 1194, 37 zł zasądzoną w pkt. I wyroku. Dalsza renta w kwocie po 80 zł zasądzona została od 1 marca 2009r.

Z uwagi na cofnięcie pozwu co do kwoty 26 250 zł Sąd postępowanie umorzył na podstawie art. 355 k.p.c. w zw. z art. 203 k.p.c..

Na podstawie art. 102 k.p.c. Sąd nie obciążył powódki kosztami procesu, jako że jej sytuacja materialna nie jest dobra, utrzymuje się ona tylko z emerytury w wysokości około 700 zł, ponosi koszty leczenia. Wprawdzie powódka ze zgłoszonego roszczenia uzyskała zaspokojenie w wyroku w niewielkiej części, co uzasadniałoby obciążeniem jej na podstawie art. 100 k.p.c. kosztami procesu, jednak w ocenie Sądu sprzeciwiają się temu zasady słuszności.

Administracja strony: EPC System - Outsorcing IT