Uchwała z dnia 2 stycznia 1976 r. Sąd Najwyższy III CZP 84/75 OSNC 1976/9/188

W procesie wytoczonym przez Państwowy Zakład Ubezpieczeń o zwrot odszkodowania wypłaconego ubezpieczającemu (art. 828 § 1 k.c.) Zrzeszenie Właścicieli Nieruchomości jest biernie legitymowane.


Sąd Najwyższy, w sprawie z powództwa Państwowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział Miejski w K. przeciwko Zrzeszeniu Właścicieli Nieruchomości w K. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Krakowie postanowieniem z dnia 8 lipca 1975 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.
"Czy pozwane Zrzeszenie Właścicieli Nieruchomości, jako zarządca budynku jest legitymowane biernie w sporze wytoczonym przez Państwowy Zakład Ubezpieczeń o zwrot wypłaconego odszkodowania ubezpieczającemu (art. 828 § 1 k.c.), czy też legitymację tę posiada tylko właściciel nieruchomości, w którego imieniu Zrzeszenie występować może jako jego pełnomocnik?"
postanowił udzielić następującej odpowiedzi:
W procesie wytoczonym przez Państwowy Zakład Ubezpieczeń o zwrot odszkodowania wypłaconego ubezpieczającemu (art. 828 § 1 k.c.) Zrzeszenie Właścicieli Nieruchomości jest biernie legitymowane.

W dniu 20.VI.1971 r. w budynku położonym w K. przy ul. Rynek Kleparski nr 10 zostało zalane mieszkanie nr 7 zajmowane przez Jana R., któremu stosownie do zawartej umowy ubezpieczeniowej Państwowy Zakład Ubezpieczeń wypłacił tytułem odszkodowania kwotę 1.401 zł. Przyczyną zalania mieszkania był przeciek wód deszczowych przez nieszczelny dach.
W sprawie niniejszej Sąd Powiatowy dla m. Krakowa wyrokiem z dnia 25.VI.1975 r. zasądził na rzecz Państwowego Zakładu Ubezpieczeń od pozwanego Zrzeszenia Właścicieli Nieruchomości w K. wyżej wskazaną kwotę tytułem zwrotu wypłaconego Janowi R. odszkodowania za zalanie mieszkania. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Powiatowy wskazał, iż pozwane Zrzeszenie jako administrator budynku nie dopełniło obowiązku utrzymania lokalu mieszkalnego w stanie zdatnym do użytku i ponosi odpowiedzialność za szkodę powstałą na skutek nieprzeprowadzenia lub niewłaściwego przeprowadzenia remontu dachu. Jako podstawę prawną uwzględnienia powództwa PZU w stosunku do pozwanego Zrzeszenia wskazał przepis art. 828 § 1 k.c.
W związku z rewizją pozwanego Zrzeszenia Właścicieli Nieruchomości od powyższego wyroku Sąd Wojewódzki w Krakowie przedstawił - na podstawie art. 391 k.p.c. - Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne przytoczone w sentencji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Prawo lokalowe z 10 kwietnia 1974 r. (Dz. U. Nr 14, poz. 84) w art. 18 ust. 4 stanowi, iż właściciele i zarządcy domów nie stanowiących własności jednostek gospodarki uspołecznionej mogą tworzyć lokalne zrzeszenia posiadające osobowość prawną, których zadaniem jest prowadzenie w imieniu swych członków administracji nieruchomości. Powołany przepis art. 18 ust. 4 prawa lokalowego jest odpowiednikiem art. 71 dawnego prawa lokalowego z 30 stycznia 1959 r. (Dz. U. z 1962 r. Nr 47, poz. 227), który stanowił, iż właściciele domów jednorodzinnych i małych domów mieszkalnych mogą tworzyć - mające osobowość prawną - lokalne zrzeszenia osiedlowe, a właściciele innych niż wskazane domów - lokalne zrzeszenia, przy czym w art. 72 d. pr. lok. postanowiono, iż zadaniem tych zrzeszeń jest utrzymanie w należytym stanie technicznym i sanitarnym nieruchomości stanowiących własność członków lub nieruchomości przez nich zarządzanych oraz przeprowadzanie remontu. Te zadania zrzeszeń określone też zostały w wydanym - na podstawie art. 75 d. pr. lok. - rozporządzeniu Ministra Gospodarki Komunalnej z 23 grudnia 1963 r. w sprawie zrzeszeń prywatnych właścicieli domów (Dz. U. z 1964 r. Nr 1, poz. 2, zm.: Dz. U. z 1965 r. Nr 13, poz. 96). Zarządzeniem Ministra Gospodarki Komunalnej z 10 sierpnia 1964 r. (M.P. z 1964 r. Nr 57, poz. 271), wydanym na podstawie § 2 i 5 cyt. rozporządzenia z 23 grudnia 1963 r. wprowadzone zostały wzory ramowych statutów dla zrzeszeń prywatnych właścicieli nieruchomości.
Statut lokalnego zrzeszenia właścicieli nieruchomości, stanowiący załącznik do powołanego zarządzenia z dnia 10 sierpnia 1964 r., przewiduje m.in. w § 5 prowadzenie przez to zrzeszenie administracji domów, przy czym koszty związane z eksploatacją, konserwacją i bieżącymi remontami przejętych w administrację domów pokrywane są - według postanowień § 28 statutu - z wpływów w postaci czynszów i świadczeń pobieranych od najemców zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Wskazane przepisy wykonawcze dotyczące lokalnych zrzeszeń właścicieli nieruchomości, wydane pod rządem dawnego prawa lokalowego, tj. na podstawie powołanej ustawy z 30 stycznia 1959 r., zachowały moc w myśl postanowień art. 60 ust. 3 obowiązującego prawa lokalowego z 10 kwietnia 1974 r. W świetle zaś powyższych przepisów usprawiedliwiona jest ocena, iż zrzeszenie właścicieli nieruchomości, jako osoba prawna o określonych w tych przepisach i w statucie zadaniach, posiada samodzielną względem osób trzecich legitymację w sprawach związanych z wykonaniem tych zadań, także w sprawach o wyrównanie osobom trzecim szkód, które pozostają w związku przyczynowym z tymi zadaniami obejmującymi m.in. obowiązek eksploatacji, konserwacji i remontu administrowanych domów. W konsekwencji tej oceny jest zatem zrzeszenie biernie legitymowane w procesie wytoczonym przez Państwowy Zakład Ubezpieczeń o zwrot odszkodowania wypłaconego ubezpieczającemu (art. 828 § 1 k.c.) tytułem wyrównania wskazanych szkód.
Z przytoczonych zasad należało na przedstawione pytanie udzielić odpowiedzi sformułowanej w sentencji.

Administracja strony: EPC System - Outsorcing IT