Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 12 listopada 2009r., sygn. akt XXIII Ga 455/09, niepublikowany

Nie jest kwestionowane przez pozwanego, iż naprawy pojazdu dokonała Firma C. Marianna K., a co za tym idzie wykonawca naprawy poniósł koszty związane z przywróceniem stanu poprzedniego uszkodzonemu pojazdowi. Szkoda została zatem naprawiona, a koszty przywrócenia stanu poprzedniego w zakresie dochodzonym pozwem poniósł bez wątpienia powód. W tej zatem części przeszły na powodowy zakład ubezpieczeń roszczenia ubezpieczonego przeciwko osobie trzeciej stosownie do treści art. 828 kc.


Sąd Okręgowy w Warszawie XXIII Wydział Gospodarczy - Odwoławczy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2009 r. w Warszawie sprawy z powództwa Towarzystwa Ubezpieczeń Polska S.A. w War­szawie przeciwko Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. w Warszawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie

1. oddala apelację,

2. zasądza od  Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. w Warszawie na rzecz Towarzystwa Ubezpieczeń Polska S.A. w Warszawie kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem kosztów zastępstwa prawnego za II instancję.

Powód TU  Spółka Akcyjna w Warszawie wniósł o zasądzenie od pozwanego  Spółka Akcyjna w Warszawie kwoty 3.153,77 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 października 2007 roku do dnia zapłaty oraz wraz z kosztami postępowania.

W dniu 29 sierpnia 2008 roku Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie wydał w sprawie nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym zgodnie z żądaniem pozwu.

W sprzeciwie od wydanego nakazu zapłaty z dnia 6 października 2008 roku pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości. Wskazał, iż zgodnie z treścią art. 828 § 1 k.c. z dniem zapłaty odszkodowania poprzez zakład ubezpieczeń roszczenie ubezpieczającego przeciwko osobie trzeciej odpowiedzialnej za szkodę przeszło z mocy prawa na zakład ubezpieczeń do wysokości zapłaconego odszkodowania, co oznacza, że powód musi wykazać dokonanie zapłaty odszkodowania, zapłata musi nastąpić na rzecz wierzyciela i spełnienie świadczenia na rzecz wierzyciela musi być skuteczne tj. ważne. Pozwany zaprzeczył, aby zachodziła którakolwiek z ww. przesłanek, a brak którejkolwiek z nich oznacza, że powód nie wstąpił w prawa zaspokojonego wierzyciela i nie przysługuje mu regres wobec pozwanego.

Wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2009 roku Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie zasądził od pozwanego na rzecz powoda dochodzona należność wraz z odsetkami i kosztami procesu.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Sąd orzekający dokonał następujących ustaleń faktycznych.

W dniu 5 lutego 2007 roku w Łodzi doszło do kolizji drogowej pomiędzy pojazdem marki Suzuki Swift ubezpieczonym na mocy umowy ubezpieczenia AC w TU S.A. a samochodem marki Skoda Favorit ubezpieczonym na mocy umowy ubezpieczenia OC w TU SA. Sprawcą kolizji został uznany kierowca samochodu Skoda Favorit. W wyniku przedmiotowej szkody doszło do uszkodzenia pojazdu marki Suzuki Swift, kierowanego przez Mariannę K.. Poszkodowana zgłosiła szkodę u ubezpieczyciela TU SA.

Właścicielem pojazdu Suzuki Swift wpisanym do dowodu rejestracyjnego był Stanisław K. - mąż Marianny K., jednakże faktycznie z tego auta korzystała żona Marianna K.. Przedmiotowy samochód wchodził w skład wspólności majątkowej małżeńskiej. Współwłaścicielem pojazdu Suzuki Swift był S. Bank SA. We Wrocławiu. Z uwagi na powyższe, prawa z polisy ubezpieczeniowej zawartej z TU S.A. w Warszawie były przedmiotem cesji na rzecz banku. Stanisław K. w piśmie z dnia 19 lutego 2007 roku skierowanym do TU S.A., wskazał że w dniu kolizji samochód Suzuki Swift był wykorzystywany bez jego zgody i wiedzy, niezgodnie z przeznaczeniem, przez osobę trzecią. Jednocześnie Stanisław K. poinformował, że osoba zgłaszająca szkodę nie jest uprawniona do kontaktów z TU S.A. ani też do odbioru odszkodowania, a także wskazał swój rachunek bankowy jako właściwy do wypłaty odszkodowania.

S. Bank SA., w odpowiedzi na pismo powoda informujące o zaistniałej szkodzie, wyraziło zgodę na bezwarunkową wypłatę zaliczki w wysokości 50% przyznanego odszkodowania Stanisławowi K. tytułem likwidacji szkody komunikacyjnej samochodu Suzuki Swift.

Szkoda została oszacowana przez powoda na kwotę 6.458,54 zł. Naprawa uszkodzonego samochodu została dokonana na koszt Marianny K. przez jej firmę. Marianna K. przedstawiła fakturę powodowi za naprawę, z prośbą o wypłatę odszkodowania na jej rzecz, z uwagi na fakt, iż dokonała i poniosła koszt naprawy, ponadto wskazała, iż pozostaje w ostrym konflikcie małżeńskim z mężem Stanisławem K..

Powód - TU S.A. zwrócił się pismem z dnia 7 marca 2009 roku do Stanisława K. o udzielenie informacji w terminie 7 dni, czy dokonał płatności za wykonaną naprawę, zgodnie z wystawionymi fakturami oraz czy uszkodzony pojazd został wprowadzony do ewidencji środków trwałych prowadzonej działalności gospodarczej, informując, że brak odpowiedzi spowoduje uznanie, że płatność nie została uregulowana, co upoważni powoda do wypłaty odszkodowania bezpośrednio na konto wystawcy faktury za naprawę samochodu.

Powód, decyzją z dnia 16 maja 2007 roku, przyznał Mariannie K. odszkodowanie w wysokości 3.153,77 zł stanowiące 50 % kosztów związanych z naprawą uszkodzonego pojazdu zgodnie z otrzymanymi fakturami - płatność wskazanej kwoty została dokonana na rzecz Marianny K.. O powyższym powód poinformował Stanisława K..

Dokonując powyższych ustaleń Sąd I instancji uznał roszczenie powoda za zasadne. Przedstawiony stan faktyczny nie był między stronami sporny. Spór dotyczył w istocie ustalenia czy powód dokonał wypłaty odszkodowania uprawnionej osobie, a co za tym idzie, czy powód wstąpił w prawa zaspokojonego wierzyciela.

Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego Sąd orzekający uznał, iż powód wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, stosownie do treści z art. 828 § 1 kc, że dokonał zapłaty kwoty dochodzonej pozwem skutecznie na rzecz Marianny Krzewińskiej - wierzyciela w niniejszej sprawie. Marianna K. i Stanisław K. w dacie szkody pozostawali w związku małżeńskim i samochód objęty ubezpieczeniem wchodził w skład wspólności majątkowej małżeńskiej tym samym był objęty ich współwłasnością łączną. Pozwany nie wykazał, by małżonkowie K. w dacie szkody nie pozostawali w związku małżeńskim albo, że samochód objęty szkodą stanowił majątek odrębny któregokolwiek z małżonków, a stosownie do art. 6 kc to pozwany z tego faktu wywodził skutki prawne i winien je wykazać. Sąd I instancji wskazał ponadto, iż bez znaczenia dla oceny własności pozostaje wpis w dowodzie rejestracyjnym, gdyż jest to dokument służący celom administracyjnym w tym rejestrowym i nie służy wykazaniu własności w rozumieniu prawnorzeczowym, a dodatkowo powszechną jest praktyka ujawniania w dowodzie rejestracyjnym jednego z małżonków, mimo że samochód objęty jest wspólnością majątkową małżeńską.

W ocenie Sądu orzekającego sprzeciw Stanisława K. zawarty w piśmie z dnia 19 lutego 2007 roku, nie może zostać uznany za sprzeciw w rozumieniu art. 361 krio. Nie sposób bowiem uznać, by naprawienie uszkodzonego pojazdu, a następnie przyjęcie zapłaty odszkodowania z tytułu ubezpieczenia AC, stanowiło zarząd.

Ponadto Sąd I instancji podkreślił, iż powód zwracając się do Stanisława K. o udzielenie w terminie 7 dni informacji, czy dokonał płatności za wykonaną naprawę, poinformował Stanisława K., że brak odpowiedzi spowoduje uznanie, że płatność nie została uregulowana co upoważni powoda, do wypłaty odszkodowania bezpośrednio na konto wystawcy faktury za naprawę samochodu, zaś wystawcą tych faktur była Marianna K., która też poniosła faktyczny koszt naprawy.

S. Bank SA, jako współwłaściciel samochodu Suzuki Swift, w swoim oświadczeniu wskazał Stanisława K. jako osobę uprawnioną do odbioru zaliczki w wysokości 50% przyznanego odszkodowania tytułem likwidacji szkody komunikacyjnej działając w oparciu o wpis w dowodzie rejestracyjnym, co, zdaniem Sądu orzekającego, nie ma znaczenia przy ustalaniu, czy odszkodowanie zostało wypłacone osobie uprawnionej.

Sąd I instancji, na podstawie powyższych ustaleń, uznał, iż brak jest podstaw do przyjęcia argumentacji strony pozwanej, a w konsekwencji uznał roszczenie powoda za zasadne na podstawie art. 828 § 1 kc.

Powyższe rozstrzygnięcie apelacją zaskarżyła strona pozwana w całości, żądając zmiany i oddalenia powództwa w całości, względnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono: - naruszenie art. 233 kpc przez dokonanie błędnych ustaleń na podstawie zebranego materiału dowodowego oraz oceny dowodów noszącej znamiona dowolności przez przyjęcie: że upoważnienie przez S. Bank S.A. do odbioru odszkodowania przez Stanisława K. było pozbawione doniosłości prawnej, gdyż bank kierował się przy tym treścią wpisu w dowodzie rejestracyjnym, co w konsekwencji doprowadziło Sąd Rejonowy do wniosku, że wyplata odszkodowania do rąk Mariany K. była skuteczna; że Marianna K. była współwłaścicielką pojazdu Suzuki Swift na zasadzie wspólności łącznej ze Stanisławem K. i jednocześnie, że współwłaścicielem pojazdu był S. Bank Polska S.A.; oraz że pismo powoda z dnia 16 maja 2007 roku stanowi dowód zapłaty, podczas gdy może ono jedynie stanowić tzw. uznanie niewłaściwe długu wobec Mariany K.,

- naruszenie art. 36 krio przez uznanie, że przyjęcie świadczenia dotyczącego majątku wspólnego nie stanowi czynności zarządu oraz art. 361 krio i 452 kc przez przyjęcie, że sprzeciw Stanisława K. z 19 lutego 2007 nie był sprzeciwem w rozumieniu art. 361 krio, więc wypłata odszkodowania do rąk Marianny K. była wobec tego ważna,

- naruszenie art. 6 kc przez przyjęcie, że pozwanego obciążał dowód wykazania, że pojazd Suzuki Swift nie wchodził w skład majątku wspólnego małżonków Marianny i Stanisława K. oraz naruszenie art. 244 kpc przez przyjęcie, że wpis osoby właściciela w dowodzie rejestracyjnym jest pozbawiony jakiejkolwiek mocy dowodowej,

- naruszenie art. 47912 kpc przez oparcie rozstrzygnięcia na sprekludowanych dowodach w postaci dowodu przelewu złożonego wraz z pismem z dnia 10 marca 2009 roku.

Dodatkowo skarżący wniósł o zasądzenie na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa za obydwie instancje, ewentualnie pozostawienie Sądowi Rejonowemu rozstrzygnięcie o kosztach w razie uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Strona powodowa złożyła odpowiedź na apelację, wnosząc o jej oddalenie w całości i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania przed Sądem II instancji.

Rozpoznając apelację Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpatrywanej sprawie nie jest sporny między stronami ani rozmiar szkody ani jej wysokość ani też zasada odpowiedzialności strony pozwanej.

Istota sporu między stronami koncentruje się wokół legitymacji czynnej strony powodowej. Pozwany wywodzi, iż wypłata odszkodowania osobie nieuprawnionej  w ocenie pozwanego miało miejsce w rozpatrywanej sprawie nie powoduje wejścia zakładu ubezpieczeń w prawa zaspokojonego wierzyciela. Ponadto pozwany zarzuca, iż dowód wypłaty kwoty dochodzonej pozwem został przez powoda złożony w warunkach prekluzji dowodowej.

W zakresie pierwszego z powołanych wyżej zarzutów przyjąć należy, co następuje:

Zarówno strony, jak i Sąd orzekający w rozpatrywanej sprawie, bez potrzeby skoncentrowali się na analizie majątkowych stosunków małżeńskich państwa Marianny i Stanisława K. zapominając, iż Marianna K. występuje niejako w podwójnej roli. Z jednej strony posiada wynikające ze współwłasności małżeńskiej prawo do samochodu wchodzącego w skład majątku wspólnego, z drugiej zaś jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą i w ramach tej działalności dokonuje naprawy uszkodzonego pojazdu. W ocenie Sądu Okręgowego właśnie ten drugi aspekt ma w rozpatrywanej sprawie zasadnicze znaczenie.

Stosownie do treści art. 363 § 1 kc naprawienie szkody następuje bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego bądź też przez zapłatę określonej sumy pieniężnej. W rozpatrywanej sprawie nie ulega kwestii, iż szkodę naprawiono poprzez przywrócenie stanu poprzedniego, bowiem uszkodzony w wypadku komunikacyjnym samochód został naprawiony. Nie ulega też wątpliwości, iż powód w części dochodzonej w niniejszej sprawie pokrył koszty naprawy wynikające z wystawionej za naprawę faktury VAT. Jak wynika z akt sprawy powód pismem z dnia 7 marca 2007 roku i 29 marca 2007 roku  dwukrotnie wzywał ujawnionego w dowodzie rejestracyjnym pojazdu właściciela Stanisława K. do udzielenia informacji, czy dokonał on płatności za wykonaną naprawę samochodu zgodnie z wystawionymi fakturami VAT. Jednocześnie powód zaznaczył, iż brak odpowiedzi spowoduje wypłatę bezpośrednio na konto wystawcy faktury VAT za naprawę samochodu, co też powód uczynił dokonując wypłaty dochodzonej pozwem kwoty na wskazane w fakturze VAT wystawionej przez Firmę C. Marianna K. konto bankowe.

Nie jest kwestionowane przez pozwanego, iż naprawy pojazdu dokonała Firma C. Marianna K., a co za tym idzie wykonawca naprawy poniósł koszty związane z przywróceniem stanu poprzedniego uszkodzonemu pojazdowi. Szkoda została zatem naprawiona, a koszty przywrócenia stanu poprzedniego w zakresie dochodzonym pozwem poniósł bez wątpienia powód. W tej zatem części przeszły na powodowy zakład ubezpieczeń roszczenia ubezpieczonego przeciwko osobie trzeciej stosownie do treści art. 828 kc.

Nie ma też racji skarżący podnosząc, iż dowód zapłaty przez powoda kwoty objętej sporem został złożony z naruszeniem art. 47912 kpc. Przed wytoczeniem powództwa powód wezwał stronę pozwaną do dobrowolnego spełnienia świadczenia przesyłając kompletną dokumentację szkodową. W korespondencji z powodem pozwany nie tylko nie kwestionował faktu wypłaty odszkodowania, lecz odwrotnie, w piśmie z dnia 1 października 2007 roku (k. 200) adresowanym do powoda pozwany sam przyznaje, iż „Decyzją z dnia 16 maja 2007 roku dokonali Państwo płatności w wysokości 50% odszkodowania osobie nieuprawnionej". W tej sytuacji, w ocenie Sądu Okręgowego, potrzeba przedstawienia dowodu zapłaty powstała dopiero w momencie podniesienia przez pozwanego zarzutu, co też powód uczynił.

Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy uznał, iż zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu, zaś apelacja jako bezzasadna podlega oddaleniu stosownie do treści art. 385 kpc. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono stosownie do treści art. 98 kpc.

Administracja strony: EPC System - Outsorcing IT