Wyrok z dnia 13 listopada 1997 r. Sąd Najwyższy I CKN 326/97 OSNC 1998/4/68, M.Prawn. 1998/5/4, OSP 1998/5/92

W razie uwzględnienia roszczenia regresowego zakładu ubezpieczeń podstawę kasacji może stanowić naruszenie art. 828 k.c., a nie art. 471 k.c.


Sąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 1997 r. na rozprawie sprawy z powództwa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń SA - II Inspektorat w W. przeciwko Krzysztofowi Ż. o zapłatę, na skutek kasacji pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 1996 r. sygn. akt (...)
oddalił kasację i zasądził od pozwanego na rzecz powodowego Zakładu kwotę 2.000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

W kasacji wniesionej w imieniu pozwanego od wyroku oddalającego jego rewizję od wyroku uwzględniającego powództwo art. 3931 pkt 1 k.p.c. ... zarzucono naruszenie prawa materialnego, mianowicie: art. 471... i 361 k.c.". "Na podstawie art. 39315 k.p.c." wniesiono o zmianę zaskarżonego orzeczenia i oddalenie powództwa. W uzasadnieniu tej kasacji stwierdzono, że "rzeczywista treść łączącego strony stosunku prawnego ma zasadnicze znaczenie dla oceny działania pozwanego w odniesieniu do przesłanek z art. 471 k.c.".
Powodowy Zakład wniósł w odpowiedzi o jej oddalenie.
Sąd Najwyższy oddalił tę kasację na podstawie art. 39312 k.p.c., gdyż nie jest ona oparta na usprawiedliwionej podstawie.
Jak wskazano w pozwie i co przyjęły sądy obu instancji, podstawę prawną żądania zwrotu odszkodowania wypłaconego przez powodowy Zakład właścicielce samochodu Honda, utraconego przez pozwanego, był art. 828 § 1 k.c. Uwzględnienie powództwa musi więc oznaczać, że w ocenie tych sądów spełnione zostały przesłanki zastosowania tego właśnie przepisu. Wbrew przyjętemu w kasacji założeniu stron tego procesu nie łączy stosunek prawny uzasadniający upatrywanie naruszenia art. 361 i 471 k.c. jako podstawy kasacji. Pozwany nie ponosi bowiem wobec powodowego Zakładu odpowiedzialności kontraktowej. W uzasadnieniu kasacji ubocznie jedynie wspomniano, że chodzi o "roszczenie w drodze regresu". Naruszenie zaś art. 828 § 1 k.c. nie zostało jednak w ogóle wskazane w kasacji jako jej podstawa. Zgodnie zaś z utrwaloną w doktrynie i orzecznictwie wykładnią, do Sądu Najwyższego nie należy poszukiwanie w sprawie prawidłowych podstaw kasacji.
Już z tego więc względu kasacja podlegała oddaleniu.
Nawet jednak gdyby uznać, że w ten pośredni sposób w kasacji zmierzano jednak do podważenia zasadności uznania, iż przeszło na powodowy Zakład roszczenie odszkodowawcze ubezpieczającego przeciwko pozwanemu, ponieważ roszczenie takie nie istniało, to i tak taka podstawa nie byłaby usprawiedliwiona.
W kasacji, ponad jej powołaną podstawę - w istocie - podjęto polemikę z ustaleniami faktycznymi co do zakresu zobowiązania pozwanego związanego z pomocą w sprzedaży samochodu. Sąd Apelacyjny trafnie przyjął, że bez względu na używane przez świadków Z. (a także pozwanego) określenia (w postępowaniu likwidacyjnym świadkowie ci stanowczo na piśmie oświadczyli, że nie zezwolili pozwanemu lub osobom trzecim na korzystanie i dysponowanie samochodem Honda pozostawionym do dokonania naprawy i "zaoferowania tego samochodu do sprzedaży"), bezsporne jest, że pozwany nie dysponował upoważnieniem do sprzedaży samochodu.
Za oczywiście bezpodstawne uznać należy zawarte w uzasadnieniu kasacji wywody mające wskazywać, że pozwany "w sposób w danej sytuacji maksymalny starał się zabezpieczyć państwa Z. przed jakąkolwiek szkodą". Wydanie powierzonego samochodu nieznanej osobie wraz z dowodem rejestracyjnym do używania na próbę przed ewentualnym jego nabyciem stanowi w naszych warunkach rażące naruszenie zakresu obowiązków wynikających ze zlecenia usługi znalezienia nabywcy. Trafnie Sąd Apelacyjny uznał, że powołanie się pozwanego na zwyczajowe sprawdzanie w ten sposób samochodów przez potencjalnych nabywców jest chybione, gdyż zwyczaj taki nie istnieje. W żadnym zaś razie jako okoliczność usprawiedliwiającą rażące postępowanie pozwanego nie może być uznane - jak wskazano w uzasadnieniu kasacji - to, że powierzony mu samochód był ubezpieczony także w zakresie auto-casco, "co zapewniało właścicielom pokrycie wszelkich ewentualnych szkód". Fragmentem unormowania związanego z takim właśnie "zapewnieniem" jest regresowa odpowiedzialność pozwanego na podstawie art. 828 k.c.

Administracja strony: EPC System - Outsorcing IT