Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2008 roku, sygn. akt V ACa 1025/09, niepublikowany

 

Zgodnie z ogólnymi regułami postępowania dowodowego obowiązek przedstawienia dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy spoczywa na stronach, a ciężar udowodnienia faktów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie spoczywa na stronie, która z tych faktów wywodzi skutki prawne

 


 

Sąd Okręgowy w Warszawie Wydział V Cywilny Odwoławczy po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2009 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa Elżbiety K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń S.A. w Warszawie o zapłatę na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Pruszkowie

z dnia 11 sierpnia 2008 r. sygn. akt IC 576/07

1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że zasądza od Zakładu Ubezpieczeń SA w Warszawie na rzecz Elżbiety K. kwotę 1.147,75 (jeden tysiąc sto czterdzieści siedem 75/100) złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 6 lipca 2006 r. do dnia zapłaty oraz zasądza od Elżbiety K. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń S.A. w Warszawie kwotę 736,40 (siedemset trzydzteści sześć 40/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania za pierwszą

3. zasądza od Elżbiety K. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń S.A. w Warszawie kwotę 442,40 (czterysta czterdzieści dwa 40/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w instancji odwoławczej.

Pozwem z dnia 3 października 2007 roku (data prezentaty) powódka Elżbieta K. wniosła o zasądzenie od pozwanego Zakładu Ubezpieczeń S.A. w Warszawie na jej rzecz kwoty 6.526,50 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 6 lipca 2006 roku oraz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że w dniu 28 czerwca 2006 roku była uczestnikiem kolizji drogowej, w której uszkodzeniu uległ należący do niej samochód Ford Mondeo II. Szkoda powstała w wyniku tego zdarzenia była likwidowania u pozwanego, który zakwestionował  kalkulację naprawy  z dnia 5 lipca 2006 roku wystawioną przez autoryzowaną stację obsługi Forda w Warszawie. Pozwany wypłacił powódce kwotę 5.217,04 złotych, co nie odpowiada pełnej wysokości szkody. Pozwany nie zmienił swojego stanowiska pomimo złożenia odwołania od niekorzystnej decyzji w zakresie likwidacji szkody do Oddziału Okręgowego w Warszawie Zakładu Ubezpieczeń S.A., jak również kontroli likwidacji szkody przez Rzecznika Ubezpieczonych. Na kwotę odszkodowania składa się 4.408 złotych plus 1.979,91 złotych podatku VAT (różnica pomiędzy wysokością szkody wynikającą z kalkulacji naprawy, a wysokością wypłaconego odszkodowania) oraz kwota 138,60 złotych tytułem kosztów parkowania pojazdu. Pomimo wystosowanego do pozwanej wezwania do zapłaty pełna likwidacja szkody nie nastąpiła.

Odpowiedzią na pozew z dnia 19 grudnia 2007 roku pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i obciążenie powódki kosztami procesu oraz zasądzenie na rzecz pozwanego kosztów postępowania z wyodrębnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew przyznał, że dnia 28 czerwca 2006 roku została zgłoszona szkoda powstała w samochodzie powódki, tj. Fordzie Mondeo. Jako sprawcę wskazano Mariana B. - kierowcę Forda Transita. Ponadto potwierdził, że w dacie szkody właściciela Forda Transita wiązała z pozwanym umowa ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy i kierowców pojazdów mechanicznych. Pozwany co do zasady nie kwestionował swojej odpowiedzialności i wypłacił powódce stosowne odszkodowanie w ostatecznej kwocie 5.217,04 złotych, na które składają się kwoty: 4.587,04 złotych tytułem kosztów naprawy oraz 630 złotych tytułem kosztów parkowania. Rozliczenie szkody nastąpiło na podstawie kalkulacji kosztów naprawy sporządzonej w systemie EUROTAX, przy uwzględnieniu średnich cen materiałów i robocizny na rynku. Zgodnie z art. 361 kc ubezpieczyciel działający w miejsce sprawcy jest odpowiedzialny tylko za normalne skutki zdarzenia objętego ubezpieczeniem. Pozwany wskazał, że żądania powódki są wygórowane i nieuzasadnione. Podniósł, że zakwestionował tylko uszkodzenie lampy tylnej lewej jako posiadającej stare uszkodzenia nie mające związku z wypadkiem oraz zamek tylny, który nie nosił śladów uszkodzeń. Wyliczając odszkodowanie pozwany zastosował ceny części nowych - alternatywnych, które umożliwiają przywrócenie pojazdu do stanu poprzedniego. Stosowanie takich części jest pozytywnie opiniowane przez biegłych i wydana była w tej sprawie opinia PIMOT-u. Znajduje to również odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowym. Ponadto samochód powódki miał w chwili szkody około 7 lat i stosowanie oryginalnych części nie przywracałoby go do stanu poprzedniego, lecz poprawiało jego stan.  Powódka domaga się rozliczenia podatku VAT, mimo, że nie spełniła przesłanek przewidzianych w art. 17a ustawy ubezpieczeniowej, obowiązującej w chwili szkody, zgodnie z którym VAT jest elementem odszkodowania, wyłącznie wówczas, gdy został rzeczywiście uiszczony. Powódka według swojego wyboru mogła wykazać, że podatek taki rzeczywiście zapłaciła i wówczas dochodzić jego zwrotu lub zadowolić się odszkodowaniem nie uwzględniającym VAT-u. Pozwany wskazał, że powódka nie udowodniła aby na naprawę pojazdu wydała kwotę wyższą niż wypłacona przez  ZU S.A. ani, że wyższa kwota była niezbędna do dokonania naprawy, zaś na podstawie art. 6 kc to na niej spoczywa ciężar dowodu na okoliczność niezbędnych kosztów naprawy.

Na rozprawie w dniu 3 stycznia 2008 roku pełnomocnik powódki złożył wniosek o udzielenie jednomiesięcznego terminu na zgłoszenie stanowiska w sprawie wraz z wnioskami dowodowymi. Przewodniczący zobowiązał pełnomocników stron do zgłoszenia wszelkich wniosków dowodowych, twierdzeń i zarzutów w terminie 20 dni pod rygorem z art. 207 § 3 kpc, zobowiązując do przesyłania pism bezpośrednio pełnomocnikowi przeciwnika procesowego.

Pismem z dnia 11 stycznia 2008 roku pełnomocnik powódki sprecyzował powództwo wnosząc o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty 6.526,50 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 6 lipca 2006 roku do dnia zapłaty oraz kosztami postępowania w sprawie, w tym wynagrodzenia adwokackiego według norm przepisanych. Z ostrożności procesowej wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego do spraw wyceny samochodów, kalkulacji napraw samochodów celem wyliczenia wartości szkody jaką poniosła powódka na skutek wypadku w dniu 28 czerwca 2006 roku z uwzględnieniem kosztów naprawy samochodu oraz spowodowanego wypadkiem spadku wartości samochodu.

Pismem z dnia 14 lutego 2008 roku pełnomocnik pozwanego podtrzymał swoje stanowisko w sprawie, nie oponował przeciwko dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego i wniósł o uzupełnienie tezy dowodowej dla biegłego o wyliczenie wartości z uwzględnieniem średnich cen robocizny i części alternatywnych pozwalających na przywrócenie samochodu powódki do stanu poprzedniego, na dzień szkody.

Na rozprawie w dniu 20 lutego 2008 roku Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego do spraw wyceny samochodów i kalkulacji napraw samochodów celem ustalenia wysokości szkody poniesionej przez powódkę w związku z uszkodzeniem samochodu marki Ford Mondeo II numer rejestracyjny według cen części zamiennych i usług z daty ustalenia odszkodowania w terminie 1 miesiąca w 3 egzemplarzach oraz wezwał pełnomocnika powódki do uiszczenia zaliczki na koszty opinii biegłego w wysokości 300 złotych w terminie 7 dni pod rygorem pominięcia dowodu z opinii biegłego.

Pismem z dnia 20 lutego 2008 roku powódka oświadczyła, że nie zamierza wnosić opłaty w kwocie 300 złotych na opinię biegłego, zaś pismem z dnia 26 lutego 2008 roku wniosła o uchylenie wniosku o sporządzenie opinii biegłego o ustalenie średnich cen napraw w momencie powstania szkody, tj. z dnia 28 czerwca 2006 roku.

Na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2008 roku pełnomocnicy stron podtrzymali dotychczasowe stanowisko w sprawie, zaś pełnomocnik powódki potwierdził, że powódka nie uiściła ona zaliczki na poczet opinii biegłego.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 28 czerwca 2006 roku w Warszawie doszło do zderzenia samochodu marki Ford Mondeo, którego posiadaczem samoistnym (kierującym, właścicielem) była Elżbieta K. z samochodem marki Ford Transit. Wskutek zderzenia doszło do uszkodzenia następujących elementów w samochodzie marki Ford Mondeo: zderzaka, lampy tylnej, pasa tylnego ze ścianą wewnętrzną, pokrywy tylnej, osłony koła zapasowego. Odpowiedzialność za spowodowanie szkody w samochodzie marki Ford Mondeo ponosił kierowca samochodu Ford Transit. W chwili zdarzenia kierowcę samochodu marki Ford Transit oraz  Zakład Ubezpieczeń Spółkę Akcyjną w Warszawie łączyła umowa ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych.

Zakład Ubezpieczeń Spółka Akcyjna w Warszawie wyliczył wysokość należnego odszkodowania za uszkodzenia samochodu osobowego marki Ford Mondeo na kwotę 4.587,04 złotych.

Zakład Ubezpieczeń Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie przyznał Elżbiecie K. odszkodowanie z tytułu szkód powstałych w związku z kolizją drogową, do której doszło w dniu 28 czerwca 2006 roku, w ogólnej kwocie 5.217,04 złotych, w tym kwotę 4.587,04 złotych tytułem odszkodowania za uszkodzenia pojazdu oraz kwotę 630 złotych tytułem kosztów parkingu. Powyższe kwoty zostały Elżbiecie K. wypłacone.

W dniu 5 lipca 2006 roku Summit Motors Poland Spółka z o.o. w Warszawie wystawiło pismo  ,,kalkulacja naprawy” , z którego wynika, że koszty naprawy samochodu Ford Mondeo wynoszą wraz podatkiem VAT 10.973,94 złotych.

Wezwaniem do zapłaty z dnia 13 września 2007 roku Elżbieta K. wezwała Zakład Ubezpieczeń Spółkę Akcyjną w Warszawie do zapłaty na jej rzecz kwoty 6.526,50 złotych tytułem pełnej likwidacji szkody.

Pismem z dnia 25 września 2007 roku Powszechny Zakład Ubezpieczeń Spółka Akcyjna w Warszawie podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Ustalając stan faktyczny, Sąd oparł się na dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy. Pomimo złożenia do akt sprawy jedynie kserokopii dokumentów, Sąd uznał, że stanowią one pełnowartościowy materiał dowodowy albowiem żadna ze stron nie kwestionowała faktu ich sporządzenia ani treści i nie żądała złożenia oryginałów dokumentów.

Postanowieniami z dnia 11 sierpnia 2008 roku:

- na podstawie art. 1304 § 5 kpc pominięto czynność połączoną z wydatkami w postaci dowodu z opinii biegłego do spraw wyceny samochodów i kalkulacji napraw samochodów dopuszczony postanowieniem z dnia 20 lutego 2008 roku z uwagi na nieuiszczenie w wyznaczonym terminie zaliczki na koszty przeprowadzenia tego dowodu;

- pominięto wnioski dowodowe zgłoszone w dniu 11 sierpnia 2008 roku o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka Janusza Komorowskiego oraz przesłuchania powódki w charakterze strony z uwagi na zgłoszenie ich po terminie zakreślonym pod rygorem z art. 207 § 3 kpc.

Zgodnie z art. 1304 § 1 zd. 1 kpc, strona, która wnosi o podjęcie czynności - połączonej z wydatkami, obowiązana jest uiścić zaliczkę na ich pokrycie w wysokości i terminie oznaczonym przez sąd. Przewodniczący wzywa stronę zobowiązaną do wniesienia zaliczki, aby w wyznaczonym terminie nie dłuższym niż dwa tygodnie zapłaciła oznaczoną kwotę. (art. 1304 § 2 zd. 1 kpc).

Należy wskazać, że postanowienie z dnia 20 lutego 2008 roku o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego do spraw wyceny samochodów i kalkulacji napraw samochodów zawierało zobowiązanie strony zgłaszającej wniosek, tj. strony powodowej do uiszczenia zaliczki na koszty opinii biegłego w terminie 7 dni pod rygorem pominięcia dowodu. W wyznaczonym terminie powódka nie uiściła zaliczki na koszty opinii biegłego, co potwierdził na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2008 roku jej pełnomocnik. Zgodnie z art. 1304 § 4 i 5 kpc sąd podejmie czynność połączoną z wydatkami, jeżeli zaliczka zostanie uiszczona w oznaczonej wysokości. W razie nieuiszczenia zaliczki sąd pominie czynność połączoną z wydatkami. Mając na uwadze powyższe, Sąd pominął tę czynność, na podstawie art. 1304 § 5 kpc.

Stronę reprezentowaną przez adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego lub Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa Przewodniczący może zobowiązać do złożenia w wyznaczonym terminie pisma przygotowawczego, w którym strona jest obowiązana do powołania wszystkich twierdzeń, zarzutów i dowodów pod rygorem utraty prawa powoływania ich w toku dalszego postępowania (art. 207 § 3 kpc). Zarządzeniem z dnia 3 stycznia 2008 roku zobowiązano pełnomocników profesjonalnych stron postępowania do zgłoszenia wszelkich wniosków dowodowych, twierdzeń i zarzutów w terminie 20 dni pod rygorem pominięcia. Pełnomocnik powódki zgłosił wnioski o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka Janusza K. oraz przesłuchania powódki w charakterze strony po upływie zakreślonego terminu w żaden sposób nie uprawdopodabniając, że wniosków tych nie mógł zgłosić wcześniej lub że potrzeba ich zgłoszenia powstała dopiero na tym etapie postępowania.

Na marginesie Sąd pragnie wskazać, że strona powodowa nie wskazała jakie znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy mają okoliczności związane z likwidacją szkody i jej powstaniem, zaś dowód z zeznań świadków lub przesłuchania stron nie jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu co do wysokości poniesionej szkody.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo w niniejszej sprawie podlegało oddaleniu.

Zgodnie z ogólnymi regułami postępowania dowodowego obowiązek przedstawienia dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy spoczywa na stronach, a ciężar udowodnienia faktów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie spoczywa na stronie, która z tych faktów wywodzi skutki prawne - art. 6 kc w zw. z art.3 kpc w zw. z art. 232 kpc.

Z powyższego wynika zatem, iż to powódka winna w toku postępowania w niniejszej sprawie udowodnić okoliczności stanowiące podstawę jej żądania. W niniejszym postępowaniu powódka winna wykazać fakt powstania szkody, związek przyczynowy pomiędzy zdarzeniem i szkodą, wysokość szkody oraz podmiot, który jest zobowiązany do jej naprawienia.

Zgodnie z art. 436 § 2 kc w razie zderzenia się mechanicznych środków komunikacji poruszanych za pomocą sił przyrody wymienione osoby mogą wzajemnie żądać naprawienia poniesionych szkód tylko na zasadach ogólnych. Natomiast zgodnie z art. 415 kc kto z winy swej drugiemu szkodę obowiązany jest do jej naprawienia. Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (art. 361 § 1 i 2 kc). Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowych Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. Nr 124, poz. 1152 ze zm) umowa ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej obejmuje odpowiedzialność cywilną podmiotu objętego obowiązkiem ubezpieczenia za szkody wyrządzone czynem niedozwolonym oraz wynikłe z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, o ile nie sprzeciwia się to ustawie lub właściwości (naturze) danego rodzaju stosunków.

Pozwany w toku postępowania nie kwestionował swojej odpowiedzialności za szkodę powstałą w majątku powódki wskutek kolizji drogowej, do której doszło w dniu 28 czerwca 2006 roku. Odpowiedzialność pozwanego wynika również ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności pism pozwanego oraz złożonej przez niego kulacji wysokości szkody. Oprócz tego pozwany uznał swoją odpowiedzialność za szkodę płacając powódce z tego tytułu kwotę 5.217,04 złotych.

Należy jednak podkreślić, że to na stronie powodowej, zgodnie z art. 6 kc i 232 kpc, Spoczywał ciężar wykazania wysokości szkody. Pozwany zaprzeczył bowiem aby wysokość tej szkody była wyższa niż kwota wypłacona przez niego powódce.

Na okoliczność wysokości szkody strona, powodowa przedstawiła dokument w postaci kalkulacji naprawy  sporządzony w dniu 5 lipca 2006 roku przez S. Motors Poland Spółka z o.o. w Warszawie. Dokument ten nie mógł jednak stanowić  podstawy ustalenia wysokości szkody zgodnie z twierdzeniami powódki albowiem jest to dokument prywatny, który zgodnie z art. 245 kpc, stanowi jedynie dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Twierdzenia pełnomocnika 'powódki o tym, że to na stronie pozwanej ciąży ciężar obalenia treści przedstawionego i dokumentu nie znajdują podstawy w obowiązujących przepisach. Jedynie dokumenty  urzędowe korzystają z domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone  oraz domniemania prawdziwości (autentyczności pochodzenia dokumentu od wystawcy). Domniemania te nie dotyczą natomiast dokumentów prywatnych. W konsekwencji to powódka powinna  udowodnić wysokość szkody, tj. wykazać, że szkoda miała wysokość wyższą, niż kwota wypłacona przez pozwany zakład ubezpieczeń (z uwagi na zaprzeczenie tej okoliczności przez stronę pozwaną). Strona powodowa nie wykazała powyższej okoliczności, pomimo spoczywającego na niej ciężaru dowodu w tym zakresie. Zgłoszony na tę okoliczność wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego został pominięty z uwagi na nie wpłacenie w terminie zaliczki.

Na marginesie należy wskazać, że powódka nie wykazała również aby w jej majątku wystąpiła szkoda w zakresie nieprzyznanym przez pozwanego, tj. uszkodzenie lampy tylnej lewej i zamka tylnego oraz koszty parkowania w wysokości wskazanej w pozwie.

W konsekwencji powództwo, z uwagi na niewykazanie przez powódkę Elżbietę K. wysokości szkody, podlegało oddaleniu.

O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu i kosztów celowych - art. 98 kpc w zw. z art. 99 kpc i § 6 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349). Na koszty procesu poniesione przez stronę pozwaną składa się kwota 1.200 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego. 

 

Administracja strony: EPC System - Outsorcing IT