Otwarte fundusze emerytalne

Poniżej prezentujemy ogólne informacje nt. kapitałowej części systemu emerytalnego. Dodatkowo jeśli chcecie Państwo rozszerzyć swoją wiedzę i uzyskać szerszy zakres informacji na omawiany poniżej temat zapraszamy również do zapoznania się z odpowiedziami na najczęstsze pytania w odniesieniu do systemu emerytalnego w ramach otwartych funduszy emerytalnych. Więcej informacji

W 1999 roku miała miejsce w Polsce reforma systemu emerytalnego, która wprowadziła nowy element systemu bazowego, kapitałowe fundusze emerytalne, nazwane otwartymi funduszami emerytalnymi (OFE). W roku 2011 wprowadzono nowy element systemu - subkonta w ZUS. Obecnie, bazowy (podstawowy) system emerytalny składa się z trzech rachunków, na które przekazywane są składki. Konto w ZUS (stanowi część systemu repartycyjnego) oraz rachunek w OFE (stanowi część kapitałową systemu). Subkonto w ZUS stanowi zaś element mieszany.

Finansowanie repartycyjne polega na wypłacie świadczeń z bieżących składek. To oznacza, że bieżące składki pracujących ubezpieczonych służą finansowaniu świadczeń dzisiejszych emerytów. Kwota należnych składek jest odnotowywana na koncie ubezpieczonego pracownika i będzie stanowić podstawę do obliczenia wysokości jego przyszłej emerytury. Takie ścisłe uzależnienie wysokości emerytury od wysokości składek jest charakterystyczne dla systemu emerytalnego o zdefiniowanej składce (w przeciwieństwie do systemu o zdefiniowanym świadczeniu, gdzie świadczenie nie jest wprost uzależnione od sumy wpłaconych składek). Składki odnotowywane na koncie ubezpieczonego podlegają indeksacji wskaźnikiem przeciętnego wzrostu płac w gospodarce. Kwota odnotowana na koncie po indeksacji należnych składek stanowi podstawę do obliczenia emerytury z I filara.

Finansowanie kapitałowe polega na gromadzeniu i pomnażaniu (kapitalizacji) wpłaconych składek. Suma składek wpłaconych do II filara, powiększona o zyski z zainwestowanych składek, pomniejszona zaś o koszty członkostwa w OFE stanowi kapitał, który posłuży do wypłaty emerytury z II filara.

Składki zewidencjonowane na subkoncie w ZUS stanowią zaś element mieszany. Z jednej strony bowiem nie są inwestowane, a pokrywane są z nich wydatki Państwa (w tym bieżące emerytury), są waloryzowane (przypisuje się wzrost ich wartości), z drugiej jednak strony brane są pod uwagę przy wyliczaniu emerytury z II filara. Środki na subkoncie, mimo iż pod pieczą ZUS, w przeciwieństwie do tych na koncie w ZUS, podlegają podziałowi w razie rozwodu i dziedziczeniu w razie śmierci.

W obu przypadkach, wysokość emerytury jest ściśle uzależniona od sumy wpłaconych składek oraz wysokości indeksacji (I filar), kapitalizacji (II filar) lub waloryzacji (subkonto). W systemie zabezpieczenia emerytalnego składki na I i II filar finansują po połowie pracownik i przedsiębiorstwo, w którym jest zatrudniony albo przedsiębiorca w całości, jeśli ubezpieczony prowadzi działalność gospodarczą we własnym imieniu. Przekazywanie składki należy do płatnika składek, czyli przedsiębiorcy. Składka emerytalna jest przekazywana do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), który dalej przekazuję ja do funduszu emerytalnego, funkcjonującego w ramach Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (I filar) oraz na subkonto i, ewentualnie, do odpowiedniego OFE (II filar). W systemie emerytalnym występuje pojęcie składki należnej oraz składki wpłaconej. Składka należna to taka, która powinna być opłacona. Składka wpłacona jest składką faktycznie zainkasowaną. W I filarze na koncie ubezpieczonego są odnotowywane składki należne, w II, wraz z subkontem, składki wpłacone.

Instytucje w II filarze

Głównymi instytucjami w II filarze są otwarte fundusze emerytalne (OFE). Są to instytucje, które gromadzą i pomnażają składki przekazywane do II filara. Każdy kto dzisiaj rozpoczyna pracę może w ciągu 4 miesięcy przystąpić do jednego z OFE (można należeć tylko do jednego otwartego funduszu emerytalnego).

Otwarte fundusze emerytalne są tworzone przez powszechne towarzystwa emerytalne (PTE). PTE są instytucjami funkcjonującymi w formie spółek akcyjnych, powoływanymi przez akcjonariuszy w celu zarządzania OFE. Zarządzanie otwartym funduszem emerytalnym przez powszechne towarzystwo emerytalne sprowadza się do organizacji systemu ewidencji członków OFE i aktywów funduszu oraz zarządzania procesem inwestowania aktywów funduszu. Za zarządzanie PTE pobiera opłatę od składki oraz opłatę za zarządzanie. PTE w ograniczonym zakresie gwarantuje, że wyniki inwestycyjne danego OFE nie będą znacząco odbiegać od innych OFE.

System ewidencji członków OFE jest prowadzony przez agenta transferowego, który jest odpowiedzialny za utworzenie dla każdego członka OFE odrębnego rachunku, na którym odnotowywane będą poszczególne składki. Każda składka wpływająca do OFE jest przeliczana na jednostki rozrachunkowe, których suma znajduje się na rachunku członka OFE.

System ewidencji aktywów OFE jest prowadzony przez bank depozytariusz. Depozytariusz jest podmiotem, który ustala bieżącą wartość funduszu oraz jest też zgodność z gwarantem zgodności z prawem czynności wykonywanych przez PTE w ramach zarządzania OFE. Wszelkie operacje jakich dokonuje PTE związane z zarządzaniem aktywami OFE są wykonywane za pośrednictwem banku depozytariusza. To oznacza, że PTE nie posiada bezpośredniego dostępu do aktywów zgromadzonych w OFE.

Schemat działania

W imieniu ubezpieczonego płatnik odprowadza składkę emerytalną w wysokości 19,52 % postawy wymiary składki do ZUS. Podstawą wymiaru składki jest, skupiając się na umowę o pracę, kwota wynagrodzenia brutto. Z tej kwoty ZUS wydziela 7,3 % podstawy wymiaru składki, która przekazywana jest w całości na subkonto, albo, w zależności od woli ubezpieczonego, 2,92 % przekazywana jest na rachunek w OFE a 4,38 % na subkonto w ZUS. Ubezpieczony nie może decydować o innych proporcjach składki przekazywanej na subkonto i rachunek w OFE.

Administracja strony: EPC System - Outsorcing IT