Polish Financial Ombudsman’s International e-Conference Financial Markets and Consumer Protection

The First International Conference on the Financial markets and consumer protection was organized by the Financial Ombudsman’s Office in collaboration with the Scientific Advisory Committee (SAC) to the Financial Ombudsman.

Many leading representatives from the most prominent academic centers took part in the online event. In addition to renowned Polish specialists from Jagiellonian University, Łódź University or Warsaw School of Economics, international participants from Hungary, Croatia, Slovenia and the North Macedonia also attended the meeting.

Video recording – I part of conference

Video recording – II part of conference

Conference programme

The Conference was not only an important opportunity to discuss together the current challenges to the consumer protection on the financial markets, but it was also a great chance to deliberate on the future economic crisis, as well as on the necessity of raising financial awareness and the quality of financial education in the midst of global crisis.

The forum was opened by the Polish Financial Ombudsman – Professor Mariusz Golecki – who highlighted that due to the pandemic the Conference had to be held entirely online. Despite this obstacle, however, many prominent experts were successfully gathered together to consult and exchange information, methods and views on the consumer protection and raising financial awareness, which is particularly relevant in the times that we live in.

Session I: Consumer at the Financial Market

After the Conference inauguration, the SAC Vice-President, Professor Piotr Tereszkiewicz welcomed the participants on behalf of the SAC President, Professor Grażyna Borys. The first session titled Consumer at the Financial Marker was led by its chairman, Professor Mátyás Bencze from University of Debrecen.

The first speaker was Professor Leonid Nakov from the ss. Cyril and Methodius University in Skopje. In his speech titled Managing Sustainable Financial Awareness and Inclusion of Consumers at Financial Market, he highlighted that financial awareness inevitably possesses a sustainability dimension and economic, social and environmental aspects have to be taken into account. He added that the national customer concepts of financial inclusion should be aimed at increasing the public financial trust and respect – which is crucial for entities as well as individuals at financial markets.

The use of new technologies by the insurance brokers – liability related issues

Next speakers, Professor Piotr Tereszkiewicz and Dr. Katarzyna Południak-Gierz from Jagiellonian University presented their joined paper on the use of new technologies by the insurance brokers in light of liability related issues. They pointed out that the personalization of potential clients causes a variety of issues, giving rise to concerns on different levels (including the risk of discrimination, increased information asymmetry and undue influence on the decision-making autonomy of the customer). Speakers posed an imperative question: who should bear the negative consequences related to the conclusion of an ill-suited insurance contract. In addition, they highlighted the multitude of difficulties pertaining to those issues that might emerge in the future due to new technologies.

Financial ombudsman institutions in different customer protection systems

Prof. Jernej Černič from the New University Ljubljana gave a presentation on the Role of Financial Ombudsman Institutions in Business and Human Rights, and the process of introduction of these institutions in different countries over the last decades. He spoke about advantages and disadvantages of different national models and the role of the Financial Ombudsman in the process of strengthening the business and human rights. He pointed out that the Polish Financial Institution is a remarkable example of such institution and this good practice should be translated in other national contexts. 

Mortgage loans denominated in foreign currency in Europe

Professor Tereszkiewicz prof the Jagiellonian University yet again took the stand to discuss the Foreign Currency Mortgage Loans in Europe – (Preliminary) Assessment. He discussed the share of foreign currency loans in the loan portfolio in different countries. In particular, he emphasized the ever-developing situation in Austria, Slovenia and Hungary, also in the context of the EU law and the newest case-law.

The Croatian case law and legislation in the context of denominated loans was broadly reviewed by Professor Miscenic from University of Rijeka. In her paper titled Violation of the Consumer Acquis in Croatian Swiss Loans Case Law and Practice, Prof. Miscenic discussed Croatian case law, which confirms that a number of consumer credit contracts were concluded by use of unfair commercial practices and in violation of consumer aquis. It was pointed out that the legal certainty and the moral hazard is often neglected in many court cases, also at the EU level.

Milestones in the area of consumer protection – Court of Justice of the EU jurisprudence

Dr Franciszek Strzyczkowski from Łódź University continued the topic of denominated loans in his paper Selected Adjudication of the Court of Justice of the European Union as Jurisprudence Milestones in the Area of Consumer Protection Law. He presented an overview of the Court of Justice of the EU jurisprudence in the context of currency mortgage loans. Among other things, Dr. Strzyczkowski pointed out to the case C-618/10 Banco Español de Crédito v Joaquin Calderón Camino, which states that national courts are required to assess on their own motion whether a contractual term falling within the scope of Directive 93/13 is unfair, compensating in this way for the imbalance which exists between the consumer and the seller or supplier. In addition, the Dziubak case was assessed, which sets forth that the Directive must be interpreted as precluding gaps in a contract after removal of the unfair terms from being filled solely on the basis of national provisions of a general nature which provide that the effects expressed are to be supplemented by the effects arising from the principle of equity or from established customs, which are neither supplementary provisions nor applicable where the parties to the contract so agree.

Session II: Financial Market and Financial Awareness

The second session on was led by Professor Tereszkiewicz and it concerned topics regarding raising financial awareness among citizens as well as consumer protection on the financial markets.

The first speaker was Professor Grażyna Borys from Zielonogórski University (who is also the President of the Scientific Advisory Committee to the Financial Ombudsman) with a presentation: Comparative analysis of national financial education strategies among Visegrad Group. Professor Borys gave a comprehensive overview of three out of four members of the Visegrad Group. As she emphasized, Slovakia introduced such national strategy as early as in 2008. In Czechia the strategy was implemented in 2010, whereas in Hungary – in 2017. The speaker emphasized that there is a pressing need to implement the financial education strategy in Poland, highlighting the importance of Financial Ombudsman institution in this process.

Professor Mariona Lemonnier from the University of Warmia and Mazury in Olsztyn, presented a paper on the Consumer Protection in the French financial market and introduced the virtual audience to the particularities of the consumer protection under French law. It was additionally pointed out that the size of the foreign currency loan denominated in swiss currency is relatively small there (about 4500-5000 loans grated nationwide). Nevertheless, it still is a stimulating topic that raises a lot of controversies there. It is particularly interesting to note that foreign currency loans in France were concluded almost exclusively for apartments for rent.

The last panellist was Barbara Flaszczyńska from the University of Economics in Cracow. She presented interesting results of her research in the presentation titled Consumer protection and bank reputation risk in light of the Financial Ombudsman and the Office of Competition and Consumer Protection. According to the researcher, both institutions contribute to raising reputational risk of banks in Poland. In particular, the Financial Ombudsman’s reports on complaints and disputes have shown to raise banks’ reputational risk.

Session III: Financial Education and Awareness

The last panel on Education and Financial Awareness – challenges for the contemporary financial markets was led by Professor Lemonnier and it pertained to the most prevalent issues: financial competences, especially during the pandemic.

Professor Małgorzata Serwach from Łódź Univeristy talked about the COVID-19 and liability of medical facilities and liability of insurance companies. It was stressed that the liability of medical facilities as well as insurance companies is extremely complex in light of the pandemic. The paper touched upon the latest coronavirus legislation and the new perspectives on the liability of different actors.  Professor concluded that, as the pandemic is ever-changing, the legislation seems unable to keep up with these rapid alterations.

The second speaker, Dr. Ewa Cichowicz from Warsaw School of Economics presented an overview on Household approached to the use of new technologies in education. She presented results of a research that interviewed 500 people from all over Poland. The study found out that the level of innovation in financial education dependent on the frequency of using financial knowledge in everyday life. In addition, respondents with a higher level of education chose innovative educational tools more often. What is more, as Dr. Cichowicz emphasized, the level of parental financial education determined the children’s abilities in managing personal finances.

Dr. Łukasz Kurowski, who also represented Warsaw School of Economics, gave a speech on Over-indebtedness of households during the coronavirus pandemic: the role of financial competences and debt management. The researcher pointed out that the pandemic crisis revealed the pressing need for effective management of household budgets. During his presentation, he confirmed that people with higher financial skills are less likely to be over-indebted. Interestingly, the study demonstrated that respondents who have experience with consumer loans are more likely to experience problems with debt repayment than people with experience in mortgage loans. In addition, Dr. Kurowski is actively committed to improving the financial awareness himself – he has a YouTube channel where he discusses financial education (linked here).

The Conference was concluded by Professor Tomasz Bekrycht, the Director at the Education and Communications Department at the Financial Ombudsman’s Office, who was also responsible for the substantive preparation of the entire Conference. On behalf of Professor Mariusz Golecki, the Polish Financial Ombudsman, the Director expressed hope that the fruitful discussions that took place during the event, will eventually lead to strengthening the consumer protection on the financial markets in the post-pandemic crisis. Moreover, it was announced that the Conference papers will be soon published as articles.

Międzynarodowa e-konferencja Rzecznika Finansowego “Financial Markets and Consumer Protection”

Rynki finansowe a ochrona konsumenta, to hasło przewodnie I Międzynarodowej Konferencji naukowej zorganizowanej przez Biuro Rzecznika Finansowego we współpracy z Doradczym Komitetem Naukowym (DKN), działającym przy Rzeczniku Finansowym.

Nagranie – część I konferencji

Nagranie – część II konferencji

Program Konferencji

W konferencji udział wzięli czołowi przedstawiciele czołowych europejskich ośrodków akademickich. Obok rodzimych specjalistów z Uniwersytetu Jagiellońskiego, Łódzkiego czy Szkoły Wyższej Handlowej w Warszawie, wśród prelegentów znaleźli się też m.in. naukowcy z Węgier, Chorwacji, Słowenii oraz Macedonii Północnej.

Konferencja była nie tylko okazją do omówienia bieżących problemów związanych z ochroną konsumentów na rynku finansowym w świetle sytuacji gospodarczej spowodowanej pandemią, ale też szansą na przedyskutowanie możliwości podnoszenia świadomości finansowej społeczeństw oraz poziomu kompetencji finansowej w warunkach globalnego kryzysu.

Konferencję otworzył dr hab. Mariusz Golecki, Rzecznik Finansowy, który podkreślił, że z uwagi na obecną sytuację pandemiczną, Konferencja musiała zostać przeniesiona w całości do świata online. Pomimo tej przeszkody, udało się zebrać wybitnych specjalistów w jednym – chociaż wirtualnym – miejscu, w celu wymiany informacji, sposobów oraz poglądów na ochronę praw konsumentów i na podnoszenie umiejętności finansowych, co w kryzysie, który obecnie wszyscy przechodzimy, jest tym bardziej naglące.

Panel I: Konsument na rynku finansowym

Po uroczystym otwarciu spotkania przez Rzecznika Finansowego, wszystkich gości w imieniu Przewodniczącej DKN dr hab. Grażyny Borys oraz w swoim przywitał dr hab. Piotr Tereszkiewicz, prof. UJ, Wiceprzewodniczący DKN.

I panel konferencji zatytułowany Consumer at the Financial Market prowadził prof. Mátyás Bencze, na stałe związany z Uniwersytetem w Debreczynie. Tematem przewodnim tej części był konsument na rynku finansowym.

Jako pierwszy w tej sesji wystąpił prof. Leonid Nakov z Uniwersytetu Świętych Cyryla i Metodego w Skopje. W swoim referacie Managing Sustainable Financial Awarness and Inclusion of Consumers at Financial Markets (prezentacja pod linkiem) podkreślił, że w świetle przedstawionych analiz, należy wysnuć wniosek, że narodowe strategie podnoszenia świadomości finansowej powinny uwzględniać aspekt zrównoważonego rozwoju, tzn. brać pod uwagę aspekty gospodarcze, społeczne i środowiskowe. Ma to na celu zabezpieczenie interesów podmiotów rynku finansowego oraz należytą integrację konsumentów na rynku finansowym. Ponadto, jak wyjaśniał prof. Nakov, narodowe strategie nakierowane na ochronę konsumentów powinny nade wszystko zmierzać do budowania wzajemnego szacunku i zaufania na rynku finansowym.

Wykorzystanie nowych technologii przez brokerów ubezpieczeniowych a kwestia odpowiedzialności

W kolejnej części konferencji dr hab. Piotr Tereszkiewicz, prof. Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz dr Katarzyna Południak-Gierz z UJ, w referacie zatytułowanym The Use of the New Technologies by the Insurance Brokers Liability Related Issues (prezentacja pod linkiem) przybliżyli słuchaczom tematykę dotyczącą nowinek technologicznych w branży ubezpieczeniowej. Przede wszystkim, zwrócili uwagę na możliwość personalizacji potencjalnych klientów i późniejsze dostosowanie treści umowy ubezpieczenia do każdej osoby. Może to, zdaniem prelegentów, generować różnorakie problemy, na wielu poziomach, m.in. ryzyko dyskryminacji, asymetrii informacyjnej, nadmierny wpływ na samodzielność decyzyjną konsumenta. Prelegenci zwrócili uwagę na liczne wątpliwości, które może spowodować proces personalizacji, tak jak np. kwestia odpowiedzialności związanej z zawarciem źle dopasowanej umowy ubezpieczenia.

Rzecznicy Finansowi w światowych systemach ochrony klienta rynków finansowych

Prof. Jernej Černič z Uniwersytetu w Lublanie w referacie The Role of Financial Ombudsman Institutions in Business and Human Rights omówił proces tworzenia się instytucji rzecznika finansowego w ostatnich dziesięcioleciach w różnych krajach. Podkreślił rolę tej instytucji w zwiększaniu dostępu do instytucji finansowych, a w konsekwencji, do środków prawnych – zarówno w biznesie, jak i w sferze praw człowieka. W rezultacie, instytucja rzecznika finansowego, zdaniem profesora, pełni ważną rolę w skutecznym dostępie do wymiaru sprawiedliwości, w zgodzie z treścią dokumentu ramowego ONZ dotyczącego biznesu i praw człowieka. Jak podkreślił prelegent, polska instytucja Rzecznika Finansowego, w sposób szczególny łączy zalety wszystkich pozostałych modeli na świecie.

Kredyty hipoteczne w obcych walutach w Europie

W tej części raz jeszcze głos zabrał dr hab. Piotr Tereszkiewicz, prof. UJ. W referacie Foreign Currency Mortgage Loans in Europe – (Preliminary) Assessment omówił udział kredytów walutowych w portfelu kredytowym poszczególnych krajów. W sposób szczególny podkreślił nieustannie rozwijającą się sytuację w Austrii, Słowenii oraz na Węgrzech, również w kontekście prawa unijnego oraz najnowszego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

O wprowadzeniu nadzwyczajnych zmian legislacyjnych w Chorwacji dotyczących modelu konwersji kredytów we frankach szwajcarskich na kredyty denominowane lub indeksowane, mówiła prof. Emiliia Miscenic z Uniwersytetu w Rijece. W referacie zatytułowanym Violation of the Consumer Acquis in Croatian Swiss Loans Case Law and Practice (prezentacja pod linkiem) omówiła skomplikowane orzecznictwo chorwackich sądów i trybunałów, które wielokrotnie odnosiły się do tej kwestii na przestrzeni ostatnich lat. Między innymi, sądy podnosiły, że warunki umów dotyczących kredytów konsumenckich we frankach były niezrozumiałe dla klientów, gdyż banki w sposób nierzetelny udzielały niezbędnych wyjaśnień.

Przełom w ochronie praw konsumenta na przykładzie orzecznictwa TSUE

Dr Franciszek Strzyczkowski z Uniwersytetu Łódzkiego w wystąpieniu zatytułowanym Selected Adjudication of the Court of Justice of the European Union as Jurisprudence Milestones in the Area of Consumer Protection Law (prezentacja pod linkiem) kontynuował kwestię ochrony praw konsumenta w kontekście prawa Unii Europejskiej. Na podstawie wybranego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazał najważniejsze orzeczenia dla konsumentów oraz tzw. frankowiczów. Między innymi, prelegent omówił sprawy takie jak Sprawa C-618/10 Banco Español de Crédito v Joaquin Calderón Camino, z której wynika, że sąd krajowy jest zobowiązany z urzędu do zbadania, czy dane warunki umowne mają charakter nieuczciwy dla konsumenta. Ponadto, została szeroko omówiona sprawa Kamila i Justyny Dziubaków v Raiffeisen Bank International AG, w świetle której, opierając się na prawie unijnym, a zwłaszcza na Dyrektywie 93/13, nie można wypełnić luk w umowie powstałych po usunięciu z niej nieuczciwych postanowień przepisami krajowymi o charakterze ogólnym. Przewidują one, że skutki wyrażone w treści czynności prawnej są uzupełniane w szczególności zasadami słuszności lub ustalonymi zwyczajami. TSUE dopuszcza wykorzystanie przez sąd krajowy jedynie przepisu dyspozytywnego prawa krajowego, albo przepisu mającego zastosowanie o ile strony wyrażą na to zgodę – jak podkreślił dr. Strzyczkowski.

Panel II: Rynek finansowy a wiedza finansowa

Druga sesja zatytułowana Rynek finansowy a wiedza finansowa, której moderatorem został dr hab. Tereszkiewicz, prof. UJ, została poświęcona poziomu wiedzy finansowej w społeczeństwach oraz ochronie konsumenta na rynku finansowym.

Panel otworzyła dr hab. Grażyna Borys, prof. Uniwersytetu Zielonogórskiego (Przewodnicząca Doradczego Komitetu Naukowego przy Rzeczniku Finansowym), referatem zatytułowanym Analiza porównawcza narodowych strategii edukacji finansowej państw Grupy Wyszehradzkiej, która zaprezentowała analizę porównawczą narodowych strategii edukacji finansowej trzech z czterech państw grupy Wyszehradzkiej. Profesor Borys podkreśliła między innymi, że na Słowacji strategia finansowa została przyjęta już w 2008 r., w Czechach – w 2010 r., a na Węgrzech – w 2017 r. Prelegentka zwróciła uwagę na konieczność implementacji strategii edukacji finansowej w Polsce, podkreślając szczególną rolę i znaczenie w tym procesie Rzecznika Finansowego.

Dr hab. Mariola Lemonnier, prof. Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, w referacie Ochrona konsumentów na francuskim rynku finansowym przybliżyła wirtualnym słuchaczom specyfikę ochrony konsumenta w prawie francuskim. Zwróciła uwagę, że rozmiar problemu związanego z kredytem walutowym denominowanym we frankach jest znacznie mniejszy we Francji – było to jedynie ok. 4,5-5 tys. udzielonych kredytów w całym kraju. Mimo to, sprawa ta budzi nad Sekwaną wiele emocji. Co ciekawe, kredyty walutowe we frankach szwajcarskich we Francji były zawierane przede wszystkim na mieszkania pod wynajem.

Na zakończenie drugiego panelu głos zabrała mgr. Barbara Flaszczyńska z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. Zaprezentowała niezwykle ciekawe wyniki swoich badań dotyczących roli Rzecznika Finansowego w wystąpieniu zatytułowanym Ochrona konsumenta a ryzyko reputacji banków na przykładzie działań instytucji Rzecznika Finansowego i UOKiK (prezentacja pod linkiem). Jak podkreśliła, efekty działań instytucji są istotnymi determinantami poziomu ryzyka reputacyjnego banków w Polsce. Efekty działalności Rzecznika w postaci raportów dotyczących poziomu reklamacyjności i sporów sądowych stanowią w ocenie konsumentów ważna determinantę ryzyka reputacyjnego banków.

Panel III: Edukacja i świadomość finansowa obywateli

Ostatni z paneli Edukacja i świadomość finansowa – wyzwania dla współczesnych rynków finansowych, którego moderatorką została dr hab. Lemonnier, prof. UWM, dotyczył kwestii najbardziej aktualnych, bo związanych z pandemią oraz kompetencją finansową – tak istotną w warunkach kryzysu.
Jako pierwsza zabrała głos dr hab. Małgorzata Serwach, profesor Uniwersytetu Łódzkiego. W referacie COVID-19 a odpowiedzialność placówek medycznych oraz ich ubezpieczycieli OC zwróciła uwagę na odpowiedzialność placówek medycznych i ubezpieczycieli OC w kontekście nowych zagrożeń spowodowanych COVID-19. Omówiła również najnowsze zmiany w ramach przepisów wykonawczych oraz nowe perspektywy dotyczące medycznej odpowiedzialności cywilnej w związku z koronawirusem. Podkreśliła, że dodatkową trudnością jest fakt, że nieustannie zmienia się też sama sytuacja epidemiczna, natomiast prawo nie potrafi nadążyć za tymi szybkimi zmianami.

Jako druga głos zabrała dr Ewa Cichowicz z SGH, która w referacie Podejście gospodarstw domowych do wykorzystania nowych technologii w edukacji omówiła determinanty, łączące świadomość i wiedzę finansową z otwartością na wykorzystywanie nowoczesnych technologii do celów edukacji finansowej. Przedstawiła wyniki badań przeprowadzonych na 500 obywatelach z całej Polski. W świetle tych badań ustalono, że preferowany przez respondentów poziom innowacyjności w edukacji finansowej zależał od intensywności wykorzystania wiedzy finansowej w życiu codziennym. Respondenci z wyższym poziomem wykształcenia częściej wybierali innowacyjne narzędzia edukacyjne. Ponadto, jak podkreśliła, poziom wykształcenia i aktywność rodziców w zarządzaniu finansami gospodarstwa domowego determinowały, czy i w jaki sposób edukują swoje dzieci w zakresie zarządzania finansami osobistymi.

Ostatnim wystąpieniem tej sesji był referat Nadmierne zadłużenie gospodarstw domowych w czasie pandemii koronawirusa: rola umiejętności finansowych oraz zarządzania długiem
dra Łukasza Kurowskiego z SGH, który zwrócił uwagę na to, że kryzys zdrowotny i epidemiologiczny unaocznił potrzebę efektywnego zarządzania budżetem gospodarstwa domowego. Podczas swojego wystąpienia potwierdził, że osoby z większymi umiejętnościami finansowymi są mniej narażone na nadmierne zadłużenie. W czasie kryzysu zdrowotnego spowodowanego pandemią, osoby z lepszymi umiejętnościami zarządzania długiem są mniej narażone na nadmierne zadłużenie. Podkreśli też, że ważny okazał się rodzaj doświadczenia kredytowego. Jak wskazywał, respondenci, którzy mają doświadczenie z kredytami konsumpcyjnymi są bardziej narażeni na problemy ze spłatą zadłużenia, niż osoby z doświadczeniami związanymi z kredytami hipotecznymi. Dr Kurowski czynnie przykłada się do podnoszenia umiejętności finansowych prowadząc kanał na YouTube – zachęcamy do odwiedzin tutaj.

Konferencję zakończył dr hab. Tomasz Bekrycht, prof. UŁ, Dyrektor Wydziału Edukacji i Komunikacji, w zastępstwie Rzecznika Finansowego, wyrażając nadzieję, że dzięki przedstawionym prezentacjom i wynikom badań, wdrożone zostaną postulaty, które realnie przyczynią się do wzmocnienia ochrony praw konsumenta na rynku finansowym w sytuacji post-pandemicznego kryzysu, jak i do podniesienia kompetencji finansowych – wśród dorosłych i młodzieży. Ponadto, w imieniu Rzecznika Finansowego, zapowiedział, że wyniki zaprezentowanych prezentacji zostaną wkrótce wydane w formie artykułów naukowych.

Odpowiedzialnym za merytoryczne przygotowanie tego naukowego wydarzenia był dr hab. Tomasz Bekrycht, prof. UŁ, Dyrektor Wydziału Edukacji i Komunikacji w Biurze Rzecznika Finansowego, który również czuwał nad przebiegiem Konferencji.

Read the english version of this information – click here

Dzień Otwarty Notariatu 2020 z ekspertami Biura Rzecznika Finansowego

Pilnuj swoich spraw. Chroń majątek. Porozmawiaj o tym z notariuszem – to temat przewodni 11. edycji Dnia Otwartego Notariatu. W sobotę 28 listopada br. w godzinach 10-16 notariusze i eksperci Biura Rzecznika Finansowego będą udzielać bezpłatnych informacji prawnych pozwalających lepiej chronić majątek.

Dzień Otwarty Notariatu to akcja realizowana już po raz 11. przez Krajową Radę Notarialną i rady izb notarialnych mająca na celu podnoszenie świadomości prawnej obywateli poprzez informowanie o rodzajach umów i czynnościach notarialnych, które będą odpowiednie dla realizacji zakładanych celów, jak również o konsekwencjach podjętych decyzji.

Jak zawsze informacje prawne udzielane przez notariuszy w czasie Dnia Otwartego Notariatu dotykają ważnych spraw związanych z ochroną majątku i bezpieczeństwem obrotu prawnego. Warto skorzystać z okazji i zapytać notariusza, jak bezpiecznie zawrzeć umowę najmu, jak podzielić majątek spadkowy, dokonać podziału majątku przed rozwodem i po rozwodzie, jak prawidłowo sporządzić testament, odrzucić spadek czy zrzec się dziedziczenia. Rejenci doradzą również, jak ustrzec się przed złymi pożyczkami oraz nie dać się oszukać przy umowach przewłaszczenia nieruchomości na zabezpieczenie.

Powszechnie notariusz kojarzy się ze sprawami spadkowymi oraz nieruchomościami, tymczasem w kancelarii notarialnej można załatwić także sprawy ważne z punktu widzenia przedsiębiorców, takie jak m.in. zabezpieczenie roszczeń, zawarcie ugody czy powołanie zarządcy sukcesyjnego. Mało kto wie, że wielu czynności prawnych można dokonać alternatywnie przed sądem i w kancelarii notarialnej (np. sprawy związane z dziedziczeniem czy umowy alimentacyjne), tym samym oszczędzając czas i pieniądze. Przykładowo potwierdzenie praw do spadku u notariusza (poświadczenie dziedziczenia) trwa ok. 2 godzin a nie, jak w sądzie, kilka miesięcy. Na temat wszystkich czynności notarialnych – na kilka różnych sposobów – będzie można porozmawiać z rejentem w ostatnią sobotę listopada.

Dyżury ekspertów Biura Rzecznika Finansowego

W tym roku notariuszom będą towarzyszyć eksperci z biura Rzecznika Finansowego, którzy mailowo i na czacie poinformują, na co należy zwrócić uwagę przy podpisywaniu umowy kredytu, także hipotecznego, oraz zawieraniu umowy pożyczki. Tzw. nieautoryzowane transakcje to coraz większy problem klientów banków w Polsce – warto wiedzieć, co zrobić, gdy z naszego konta znikną pieniądze, a nam nic nie wiadomo o realizowanych przez nas transakcjach. Rzecznik Finansowy jest partnerem merytorycznym tegorocznej edycji Dnia Otwartego Notariatu. W jaki sposób możesz porozmawiać z notariuszem?

W trosce o zdrowie i bezpieczeństwo wszystkich uczestników 11. edycji DON-u organizatorzy zrezygnowali z dotychczasowej formuły stacjonarnych spotkań. W tym roku informację prawną będzie można uzyskać na kilka sposobów:

• w indywidualnych rozmowach prowadzonych telefonicznie Białystok i okolice: 85 688 13 10 Gdańsk i okolice: 58 727 30 41

Katowice i okolice: 32 205 05 08

Kraków i okolice: 12 442 95 07

Lublin i okolice: 81 532 80 46

Łódź i okolice: 42 620 09 05

Poznań i okolice: 61 669 83 20

Rzeszów i okolice: 17 283 22 50

Szczecin i okolice: 91 443 55 81

Warszawa i okolice: 22 100 90 03

Wrocław i okolice: 71 738 17 23

Eksperci Biura Rzecznika będą dyżurowali pod adresem mailowym  pytanie@porozmawiajznotariuszem.pl

E-konferecja: „Rynek finansowy a ochrona konsumentów”

Serdecznie zapraszamy na międzynarodową e-konferencję Rzecznika Finansowego: „Rynek finansowy a ochrona konsumentów”.

Program wydarzenia został podzielony na trzy panele. Pierwszy z nich zaprezentuje perspektywy i wyzwania konsumenta na rynku finansowym (w języku angielskim). Kolejne będą dotyczyć wiedzy i edukacji finansowej oraz współczesnych wyzwań dotyczących rynków finansowych w czasie pandemii.

Do udziału w wydarzeniu zaproszeni zostali prelegenci z najlepszych polskich – Uniwersytet Jagielloński i Ekonomiczny w Krakowie, Uniwersytet Śląski, Uniwersytet Łódzki oraz zagranicznych ośrodków m.in. z Uniwersytetu Ateńskiego, Uniwersytetu w Lublanie, w Rijece oraz w Skopje.

E-konferencja odbędzie się 26 listopada 2020 r., rozpoczęcie o godz. 9.00 i będzie transmitowana na żywo na platformie Teams, a także nagrywana i udostępniana na portalach społecznościowych i kanale YouTube.

Zgłoszenia udziału w Konferencji należy dokonać do 24 listopada 2020 r. przez formularz elektroniczny dostępny pod linkiem  https://rf.gov.pl/konferencja2020/ lub e-mailem na adres konferencja2020@rf.gov.pl

Rzecznik Finansowy powołuje grupę roboczą ds. kredytów konsumenckich

Rzecznik Finansowy oczekuje, że wszystkie banki i firmy pożyczkowe będą zgodnie z prawem rozliczały wcześniej spłacone kredyty konsumenckie. Do tej pory tylko cześć podmiotów zmieniło swoje procedury. W efekcie w tym roku do Rzecznika Finansowego trafia znacząco więcej skarg niż rok temu. Stąd inicjatywa powołania grupy roboczej. Efektem jej prac na być dostosowanie się całego rynku do wymogów polskiego prawa i orzecznictwa TSUE. 

Rzecznik Finansowy kontynuuje działania mające na celu wzmocnienie skuteczności ochrony klientów, którzy w przeszłości zaciągnęli kredyt konsumencki i spłacili go przed terminem. Niestety z wniosków trafiających do Rzecznika Finansowego wynika, że część podmiotów nadal nie dostosowała swojej praktyki do obowiązujących przepisów prawa. Rzecznik Finansowy przypomina, że diagnozę problematyki przedstawił w raporcie opublikowanym pod koniec lipca br. (czytaj raport Rzecznika Finansowego dot wcześniejszej spłaty kredytu z 31 lipca 2020). Po upływie kwartału od publikacji nadal notowane są naruszenia przepisów ustawy o kredycie konsumenckim.  

– Dlatego w mojej ocenie zachodzi konieczność współpracy podmiotów, w których obszarze zainteresowania leży ta problematyka. Postanowiłem wystąpić z inicjatywą powołania grupy roboczej ds. wzmocnienia ochrony konsumenta w tym obszarze. Jej celem będzie wypracowanie wspólnego stanowiska eliminującego pojawiające się problemy praktyczne – wyjaśnia dr hab. Mariusz Jerzy Golecki.  

Rzecznik Finansowy planuje zorganizować pierwsze spotkanie grupy w ciągu kilku najbliższych tygodni.  

W ostatnim czasie, Rzecznik Finansowy podjął szereg działań wobec podmiotów rynku finansowego, które nie dostosowują swojej praktyki do obowiązujących przepisów prawa i w przypadku przedterminowej całkowitej spłaty kredytu konsumenckiego odmawiają rozliczenia wszystkich kosztów takiego kredytu.  

Wobec niektórych podmiotów już wystąpiłem z pozwami do sądów. Uważam, że niewłaściwe rozliczanie przedterminowo spłaconych kredytów jest nieuczciwą praktyką rynkową – mówi Mariusz Golecki. Do tej pory takie pozwy trafiły wobec Santander Banku oraz Banku Handlowego. W ostatnim czasie Rzecznik Finansowy skierował wezwanie do zmiany treści umów oraz procedur wobec firmy pożyczkowej Provident

Rzecznik Finansowy przypomina: masz prawo do zwrotu części opłat i prowizji.  

Zgodnie z prawem, w przypadku wcześniejszej spłaty kredytów konsumenckich zawartych po 18 grudnia 2011 r. klient powinien otrzymać proporcjonalny zwrot wszystkich kosztów takiego kredytu (z wyjątkiem opłat notarialnych). Nie zależy to od ich charakteru i tego, kiedy koszty te zostały faktycznie poniesione przez kredytobiorcę. Stąd zwrotowi podlegają też wszelkie prowizje i opłaty przygotowawcze, których wciąż część podmiotów nie chce odpowiednio rozliczać. Redukcja ta ma charakter proporcjonalny, tj. odnosi się do okresu od dnia faktycznej spłaty kredytu do dnia ostatecznej spłaty określonej w umowie. W wyliczeniu jaka to konkretnie kwota jest pomocny specjalny kalkulator przygotowany przez Rzecznika Finansowego, dostępny pod poniższym linkiem.  

Skarga Nadzwyczajna Rzecznika Finansowego w sprawie odmowy zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji płatniczej

Rzecznik Finansowy złożył w imieniu klientki banku BNP Paribas Bank Polska S.A. skargę nadzwyczajną do Sądu Najwyższego. Chodzi o sprawę, w której bank odmówił zwrotu pieniędzy, które zniknęły z konta klientki w wyniku nieautoryzowanej transakcji płatniczej.  

Zdaniem Rzecznika Finansowego bank nie zrealizował ciążącego na nim obowiązku zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji płatniczej, wynikającego z przepisów ustawy o usługach płatniczych.  

Sąd Rejonowy rozpoznający sprawę z powództwa klientki w pierwszej instancji uwzględnił żądanie zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji płatniczej i zasądził zwrot kwoty na rzecz klientki. Sąd Okręgowy rozpatrujący sprawę w drugiej instancji oddalił powództwo klientki.  

Klientka skierowała do Rzecznika Finansowego wniosek o złożenie skargi nadzwyczajnej do Sądu Najwyższego.  

– Analiza materiałów i dokumentacji zebranej w sprawie klientki BNP Paribas Polska S.A. wykazała, że do wydania niekorzystnego wyroku dla klientki doszło na skutek rażących naruszeń prawa, w szczególności przepisów ustawy o usługach płatniczych. Dlatego zdecydowałem się złożyć Skargę Nadzwyczajną do Sądu Najwyższego – powiedział dr. hab. Mariusz Jerzy Golecki, Rzecznik Finansowy. 

Z opisu sprawy wynika, że klientka padła ofiarą oszustwa. Przedmiotowa transakcja nie była autoryzowana przez klientkę – została przeprowadzona bez jej wiedzy i zgody. W opinii Rzecznika Finansowego w tej sytuacji bank był zobowiązany do niezwłocznego zwrotu środków w ustawowych terminach.  

Unijne i polskie przepisy określają termin zwrotu środków wynikających z nieautoryzowanej transakcji w oparciu o tzw. zasadę D+1. Oznacza to, że pieniądze powinny wrócić na konto klienta nie później niż do końca dnia roboczego następującego po dniu stwierdzenia wystąpienia nieautoryzowanej transakcji lub po dniu otrzymania zgłoszenia od klienta. Jedynym wyjątkiem od zasady zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji w tym terminie jest uzasadnione i należycie udokumentowane podejrzenie próby oszustwa ze strony klienta.  

Niewłaściwe działanie banków w odniesieniu do nieautoryzowanych transakcji jest coraz częściej przedmiotem interwencji Rzecznika Finansowego. Tylko w I półroczu 2020 r. takich spraw trafiło 416. Stanowiło to aż 80% wszystkich wniosków związanych z naruszeniem ustawy o usługach płatniczych. Dla porównania w całym 2019 r. wniosków o interwencję było 612. 

Warto jednak podkreślić, że skargi trafiające do Rzecznika Finansowego to czubek „góry lodowej”. Na podstawie ankiety przeprowadzonej przez Rzecznika w bankach szacuje się, że w skali całego rynku trafia do nich około 15-18 tys. zgłoszeń nieautoryzowanych transakcji miesięcznie. Z tego niecała połowa spraw jest rozpatrywana w terminach określonych w prawie. 

Działania Rzecznika Finansowego w sprawie transakcji nieautoryzowanych: czytaj więcej 

https://rf.gov.pl/tag/nieautoryzowane-transakcje/

Rzecznik Finansowy wstępuje do sprawy dotyczącej kredytu „Alicja”

Rzecznik Finansowy zdecydował o wstąpieniu do sprawy wszczętej z powództwa konsumentów przeciwko bankowi Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski S.A. Sprawa dotyczy kredytu hipotecznego „Alicja”, którego umowa jest tak skonstruowana, że klienci nie wiedzą, kiedy skończą spłacać swój dług. 

Zdaniem Rzecznika Finansowego, umowa zawarta przez powodów z bankiem zawiera szereg postanowień umownych niezgodnych z prawem bankowym, a także przepisami gwarantującymi ochronę konsumentów, zawartymi w kodeksie cywilnym.  

– Poważne zastrzeżenia budzi brak wskazania w umowie terminu ostatecznej spłaty kredytu. Trzeba pamiętać, że jest to jeden z głównych elementów umowy kredytu, który pozwala kredytobiorcy zakreślić horyzont czasowy spłaty długu. Dodatkowo, klienci banku, pomimo ponad dwudziestoletniej regularnej spłaty zobowiązania, nadal mają do uregulowania dług przekraczający pożyczoną kwotę. Wynika to przede wszystkim z zawartego w umowie sposobu ustalania oprocentowania kredytu – wskazuje dr hab. Mariusz Jerzy Golecki, Rzecznik Finansowy. 

W tym przypadku klienci zaciągnęli w 1997 r. kredyt na kwotę 25 tys. zł. Po 20 latach ciągłej spłaty kredytu, zgodnie z wyliczeniem przedstawionym przez bank, do spłaty pozostała im kwota przekraczająca 30 tys. zł. Wtedy też zdecydowali o zaprzestaniu spłacania długu. Warto podkreślić, że był to kredyt udzielany w złotych. Ciągły wzrost wartości zadłużenia wynikał z konstrukcji umowy. Ze względu na wysoką inflację i stopy procentowe bank zaproponował mechanizm, w którym klienci spłacali tylko część kwoty wynikającej z naliczania odsetek. Pożyczony kapitał nie topniał więc z każdą spłatą. Wręcz przeciwnie, powiększał się o niespłacaną część odsetkową. Z jednej strony pozwoliło to bankowi pożyczać pieniądze osobom, które nie miały zdolności kredytowej na spłatę kredytów o tradycyjnej konstrukcji. Z drugiej, okazało się dla klientów kosztowną pułapką. 

W ocenie ekspertów Biura Rzecznika Finansowego, zastosowany przez bank mechanizm wyliczania oprocentowania kredytu jest na tyle nieprecyzyjny, niejasny oraz nieweryfikowalny dla kredytobiorców, że rodzi daleko posunięte wątpliwości co do jego zgodności z przepisami prawa. Stwarza on także ryzyko stosowania przez bank dowolnie ustalonego wymiaru oprocentowania, która rzutuje bezpośrednio na wysokość spłacanej raty kredytu.  

– Mam nadzieję, że nasze stanowisko przedstawione w tej sprawie przyczyni się do wydania przez Sąd pozytywnego  dla konsumentów rozstrzygnięcia – mówi Mariusz Golecki. 

Warto podkreślić, że Rzecznik Finansowy wspierał już posiadaczy tego typu kredytów w sporach sądowych w inny sposób. W niektórych sprawach na wniosek klientów wydawał tzw. istotny pogląd.  Istotny pogląd w sprawie stanowi pomoc polegającą na przedstawieniu przez Rzecznika swoistej opinii dotyczącej zagadnień prawnych będących przedmiotem konkretnego sporu sądowego. Rzecznik nie wstępuje wówczas do sprawy, nie staje się jej uczestnikiem, a jedynie wyraża swoją opinię prawną i przedkłada ją sądowi . 

Przystąpienie do sprawy daje Rzecznikowi większy wpływ na ewentualne korzystne dla klientów rozstrzygnięcie, ponieważ w tym przypadku Rzecznik staje się aktywnym uczestnikiem sporu, któremu przysługują określone prawa i obowiązki. Rzecznik może składać pisma procesowe, może stawiać się na każdej rozprawie,  aktywnie w niej uczestniczyć i  zabierać głos. 

Rzecznik Finansowy wspiera klientów instytucji finansowych również poprzez możliwość zaskarżenia wydanego przez sąd orzeczenia, prowadzi postępowania polubowne, a także wspiera w trakcie postępowania sądowego. 

Czytaj więcej: Jak pomaga Rzecznik Finansowy   

Santander przegrywa walkę o uchylenie zabezpieczenia udzielonego Rzecznikowi Finansowemu

Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił w dniu 22 października 2020 r. zażalenie Santander Bank Polska na postanowienie z dnia 12 maja 2020 r. Oznacza to, że Santander Bank Polska musi zaniechać stosowania klauzul niedozwolonych odnoszących się do „wakacji kredytowych” potwierdzających zadłużenie kredytobiorcy na czas trwającego procesu. Na postanowienie nie przysługuje zażalenie. 

Sąd Okręgowy w Warszawie postanowieniem z 12 maja 2020 r. przychylił się do wniosku zgłoszonego w pozwie przez Rzecznika Finansowego o udzielenie zabezpieczenia roszczenia w przedmiocie zaniechania nieuczciwej praktyki rynkowej przeciwko Santanderowi. Bank wystosował na swojej stronie komunikat, w którym uznaje klauzule potwierdzające zadłużenie za niebyłe w efekcie dialogu z Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów, pomimo tego oświadczenia banku Sąd Okręgowy w Warszawie uznał roszczenie Rzecznika Finansowego za uprawdopodobnione i zakazał bankowi stosowania postanowień potwierdzających stan zadłużenia. 

Zgodnie z utrzymanym w mocy postanowieniem bank nie może stosować we wzorcach umów lub aneksów do nich w zakresie kredytów denominowanych lub indeksowanych do waluty obcej, postanowień umownych potwierdzających w sposób bezpośredni lub dorozumiany ważność umowy kredytowej, a także stosować w nich klauzul niedozwolonych zawierających postanowienia potwierdzającego, że „Bank posiada niesporną wierzytelność wobec kredytobiorcy” albo postanowienia równoważnego. Zakaz obowiązuje bank do prawomocnego zakończenia procesu z Rzecznikiem Finansowym. 

– Prawomocne postanowienie o zabezpieczeniu roszczenia Rzecznika Finansowego ma duże znaczenie dla kredytobiorców, którzy mają w tym banku kredyty walutowe, np. denominowane lub indeksowane do franka szwajcarskiego. Żądanie potwierdzenia przez klienta wierzytelności banku może osłabić jego pozycję w ewentualnym przyszłym procesie – zaznacza prof. Mariusz Jerzy Golecki, Rzecznik Finansowy. – Cieszę się, że Sąd Okręgowy w Warszawie zatroszczył się o interesy klientów do czasu rozstrzygnięcia postępowania – dodał Golecki.  

Podstawą roszczeń klientów mających kredyty walutowe denominowane w walucie obcej (np. kredyty “frankowe”) jest w większości przypadków ustalenie nieważności umowy. Potwierdzenie niespornej wierzytelności banku wobec klienta może znacznie utrudnić dochodzenie tego roszczenia. W ocenie Rzecznika Finansowego stosowanie przez bank takich postanowień w aneksach przyznających tzw. wakacje kredytowe było rażąco nieuczciwe albowiem pod pozorem pomocy udzielanej osobie, która np. straciła pracę wskutek COVID-19, oferowano produkt mogący znacząco pogorszyć szanse klienta na dochodzenie swoich praw. 

Bank wystosował na swojej stronie komunikat, w którym uznaje klauzule potwierdzające zadłużenie za niebyłe w efekcie dialogu z Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów ), pomimo tego oświadczenia Banku Sąd Okręgowy w Warszawie uznał roszczenie Rzecznika Finansowego za uprawdopodobnione i zakazał bankowi stosowania postanowień potwierdzających stan zadłużenia. 

Wszystkich klientów, którzy korzystali z restrukturyzacji zadłużenia w Santander Bank Polska zachęcamy do sprawdzenia swoich aneksów pod kątem tego, czy nie naruszają one postanowienia o zabezpieczeniu. W razie znalezienia takiego postanowienia lub wątpliwości zapraszamy do kontaktu z Biurem Rzecznika Finansowego.  

Rzecznik Finansowy wystąpił do Sądu przeciwko Santander Bank Polska – komunikat z 7 maja 2020  

Postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z 12 maja 2020    

Sąd zabezpieczył roszczenia Rzecznika Finansowego przeciwko Santander Polska – czytaj więcej  

Oświadczenie Santander Bank Polska o odstąpieniu od stosowania potwierdzenia wysokości bezspornego zadłużenia – kliknij tutaj 

Wniosek Rzecznika Finansowego do Sądu Najwyższego o rozstrzygnięcie kwestii rozliczeń kredytów “walutowych”

Rzecznik Finansowy wystąpił do Sądu Najwyższego z 24 wnioskiem o podjęcie uchwały mającej na celu rozstrzygnięcie rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych. Dotyczą one zasad, według których klient i bank powinny rozliczyć kredyt “walutowy” w przypadku uznania umowy za nieważną. Jasne stanowisko Sądu Najwyższego zapewni przewidywalność orzecznictwa i ułatwi odjęcie decyzji o dochodzeniu swoich praw.  

Z obserwacji Rzecznika Finansowego wynika, że po przełomowym wyroku w sprawie państwa Dziubaków sądy coraz częściej uznają umowy tzw. kredytów „walutowych” za nieważne bądź bezskuteczne w całości lub części, z uwagi na abuzywność niektórych postanowień. Chodzi tu w szczególności o umowy przewidujące mechanizm indeksacji lub denominacji kredytu do waluty obcej i uznaniowy sposób określenia jej kursu. 

Zauważyliśmy jednak poważną rozbieżność dotyczącą tego, jak po uzyskaniu wyroku sądu strony mają rozliczyć nieważny kredyt walutowy. Prowadzi to do sytuacji, w której w demokratycznym państwie prawa, wydawane są skrajnie odmienne orzeczenia na tle podobnych stanów faktycznych. To istotny problem dla wielu tysięcy posiadaczy takich kredytów. Już w chwili pisania pozwu muszą uwzględniać szereg sprzecznych poglądów prawnych, co zwiększa ich ryzyka i zniechęca do dochodzenia swoich praw. Stąd decyzja o wystąpieniu do Sądu Najwyższego w celu rozstrzygnięcia tych wątpliwości i zapewnienia przewidywalności  – powiedział dr hab. Mariusz J. Golecki, Rzecznik Finansowy.  

Stwierdzenie przez sąd nieważności umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego w walucie obcej powoduje skutki prawne, których ocena zależy od przyjęcia przez sąd jednej z dwóch konkurencyjnych teorii. Wówczas, co do zasady, sądy powszechne orzekają stosując albo teorię dwóch kondykcji, albo teorię salda. 

Teoria salda i teoria dwóch kondykcji 

Według teorii dwóch kondykcji, każde roszczenie o wydanie wzbogacenia traktuje się oddzielnie i niezależnie od drugiego. Bank może żądać zwrotu kwoty kredytu (np. 100 tys. zł). Klient zwrotu kwot, które wpłacił spłacając raty (np. 80 tys. zł). Zgodnie z teorią salda świadczenia wzajemne od razu rozlicza ta strona, która otrzymała więcej niż dała i zwraca jedynie nadwyżkę otrzymanego świadczenia. W naszym przykładzie oznacza to, że klient musi dopłacić bankowi 20 tys. zł. Jeśli suma rat wpłaconych przez klienta, jest już wyższa od kwoty kredytu, wówczas to bank powinien zwrócić odpowiednią kwotę. 

Uważam, że dla konsumentów korzystniejsza będzie teoria dwóch kondykcji, jednak najważniejsze w tej sprawie jest usunięcie rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych, aby usunąć niepotrzebne utrudnienia i ryzyka w dochodzeniu roszczeń – mówi Mariusz Golecki. 

Znaczenie zapytania do Sądu Najwyższego 

Zapytanie do Sądu Najwyższego o rozstrzygnięcie rozbieżności w orzecznictwie to jedno z uprawnień Rzecznika Finansowego o najsilniejszym wpływie na praktykę podmiotów rynku finansowego. Uchwała Sądu Najwyższego prowadzi do zapewniania przewidywalności orzecznictwa, przez ujednolicenia linii orzeczniczej sądów powszechnych na długie lata oraz do dostosowania praktyk podmiotów rynku finansowego do stanu zgodnego z prawem. Od 2003 roku Rzecznik Finansowy złożył 24 wnioski o uchwałę Sądu Najwyższego (włączając powyższy). Do tej pory Sąd podjął 21 uchwał, z czego aż 20 razy podzielił zapatrywanie Rzecznika na rozstrzyganą sprawę.  

Rzecznik Finansowy uruchamia kalkulator dla kredytobiorców

Rzecznik Finansowy uruchomił na swojej stronie internetowej łatwy w obsłudze kalkulator przedterminowej spłaty kredytu konsumenckiego. Pozwala on wyliczyć kwotę, którą powinien zwrócić bank lub instytucja pożyczkowa w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu.

Link do kalkulatora: kliknij tutaj

W ostatnim czasie obserwujemy dynamiczny wzrost liczby wniosków o interwencję w sporach dotyczących odmowy uznania roszczeń klienta o proporcjonalny zwrot części kosztów w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu. W I połowie 2019 r. było ich 369, a w I półroczu 2020 r. już 2283. To ponad pięciokrotnie więcej! Z trafiających do nas skarg wynika, że klienci nie zawsze wiedzą jak obliczyć kwotę należnego zwrotu. Dlatego, żeby ułatwić konsumentom dochodzenie swoich praw, uruchomiliśmy kalkulator – mówi dr hab. Mariusz Jerzy Golecki, Rzecznik Finansowy.

Zgodnie z prawem w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu konsumenckiego następuje obniżenie wszystkich kosztów takiego kredytu (z wyjątkiem opłat notarialnych). Nie zależy to od ich charakteru i tego, kiedy koszty te zostały faktycznie poniesione przez kredytobiorcę. Stąd zwrotowi podlegają też wszelkie prowizje i opłaty przygotowawcze, których wciąż część podmiotów nie chce odpowiednio rozliczać. Redukcja ta ma charakter proporcjonalny, tj. odnosi się do okresu od dnia faktycznej spłaty kredytu do dnia ostatecznej spłaty określonej w umowie.

– System jest niezwykle prosty. Wystarczy, że kredytobiorca uzupełni dane dotyczące wziętego kredytu oraz poda datę wcześniejszej spłaty, a kalkulator automatycznie poda wartość kwoty, którą powinien zwrócić mu kredytodawca – dodaje Mariusz Golecki.

Na przykład klient, który pożyczył w styczniu 2017 r. 10 tys. zł na trzy lata (36 miesięcy), mógł ponieść maksymalne koszty prowizji i opłat przygotowawczych na poziomie 10 tys. zł. Jeśli spłacił kredyt konsumencki w połowie pierwotnie przewidzianego okresu, czyli po 18 miesiącach, powinno do niego wrócić 5 tys. zł. Do tego należy doliczyć odsetki za opóźnienie. W tym wypadku np. na 12 października 2020 r. wyniosą one nieco ponad 750 zł.

Warto pamiętać, że właściwego rozliczenia wcześniej spłaconego kredytu konsumenckiego mogą domagać się wszyscy, którzy zaciągnęli go po 18 grudnia 2011 r. W przypadku większości tego typu roszczeń termin przedawnienia wynosi 10 lat. Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy roszczenie klienta powstało po dniu 9 lipca 2018 r. Wówczas termin przedawnienia wynosi 6 lat. Widać więc, że roszczenia o nierozliczona kwotę w tych przypadkach nie uległy przedawnieniu i klienci powinni dostać pełną nierozliczoną kwotę.

Sporna może być kwestia odsetek. Dla odsetek termin przedawnienia wynosi 3 lata. Co to oznacza dla kogoś, kto spłacił kredyt w całości przed terminem np. 4 lata temu? Z praktyki Rzecznika Finansowego wynika, że kredytodawcy zwracają odsetki tylko za ostatnie trzy lata. Odmawiają jednak zwrotu odsetek za wcześniejszy okres. Kalkulator Rzecznika Finansowego wylicza odsetki za cały okres opóźnienia, gdyż klient-wierzyciel ma prawo domagać się ich w całości. Jednak prawem kredytodawcy, jest podniesienie, że część z nich uległa przedawnieniu. W praktyce taki spór może rozstrzygnąć sąd.

Co zrobić, kiedy kwota wyliczona w kalkulatorze nie zgadza się z kwotą wskazaną przez kredytodawcę?

W pierwszej kolejności należy złożyć do kredytodawcy reklamację. Miejsce i forma złożenia reklamacji powinny być szczegółowo opisane w umowie zawartej z kredytodawcą. Dane takie konsument znajdzie również na oficjalnej stronie internetowej kredytodawcy. Reklamację można sporządzić samodzielnie lub skorzystać z wzoru przygotowanego przez Rzecznika Finansowego (pobierz wzór reklamacji). Jako załącznik należy dodać wynik kalkulacji otrzymanej przy użyciu kalkulatora przedterminowej spłaty kredytu konsumenckiego.

Odpowiedź, na reklamację powinna zostać udzielona bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania reklamacji.

Kredytodawca nie uznał reklamacji – złóż wniosek o interwencję Rzecznika Finansowego

W przypadku, jeśli kredytodawca nie uzna reklamacji lub w ogóle nie udzieli na nią odpowiedzi konsumentowi przysługuje prawo do złożenia do Rzecznika Finansowego wniosku o podjęcie działań w indywidualnej sprawie. Do wniosku należy dołączyć dokumentację sprawy, a w tym umowę zawartą z kredytodawcą i odpowiedź na reklamację, w której kredytodawca odmawia uznania Twoich roszczeń.

Wzór wniosku o interwencję Rzecznika Finansowego w indywidualnej sprawie

Link do kalkulatora:: https://rf.gov.pl/kalkulator