• Ubezpieczający i ubezpieczony mają obowiązek ratować mienie i ograniczać rozmiar szkody.
• Z kolei ubezpieczyciel powinien zwrócić uzasadnione i udokumentowane koszty takich działań.
• Jak to wygląda w praktyce w przypadku podtopień czy powodzi – wyjaśniają eksperci Rzecznika Finansowego.
Wiosna to czas podtopień lub powodzi. Dlatego eksperci Rzecznika Finansowego przypominają prawa i obowiązki osób, które mają ubezpieczone mienie. Chodzi w szczególności o zasady podejmowania działań zapobiegawczych i ratowniczych w celu ochrony mienia.
– Ubezpieczający ma ścisły obowiązek podejmowania wszelkich czynności w celu ratowania przedmiotu ubezpieczenia, przeciwdziałania szkodzie, a jeżeli szkoda już wystąpi – minimalizacji jej skutków. Ten prawny obowiązek wynika z art. 826 kodeksu cywilnego – podkreśla prof. Dariusz Fuchs z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w nagraniu na kanale YouTube Rzecznika Finansowego.
Zwrot kosztów działań ratowniczych – za co zapłaci ubezpieczyciel?
Profesor Fuchs podkreśla, że ubezpieczyciel powinien liczyć się z możliwością pokrycia kosztów prewencyjno-ratowniczych do wysokości sumy ubezpieczenia, niezależnie od wypłaty odszkodowania za zniszczone mienie.
Zgodnie z art. 826 kodeksu cywilnego ubezpieczyciel jest zobowiązany do zwrotu kosztów działań prewencyjno-ratowniczych do wysokości sumy ubezpieczenia. Co istotne, zwrot należy się nawet wtedy, gdy działania okazały się bezskuteczne. Pod warunkiem, że były uzasadnione i podjęte celowo.
Ubezpieczyciel powinien pokryć uzasadnione koszty takich działań jak np.:
- wypompowania wody i osuszania pomieszczeń (np. wynajmu pomp do usuwania wody i błota czy osuszaczy),
- interwencji fachowców (np. hydraulika),
- doraźnych napraw zapobiegających powiększeniu szkody np. uszczelnień,
- zabezpieczenia mienia przed dalszym zniszczeniem np. demontażu elementów niezbędnych do usunięcia skutków zalania,
- uprzątnięcia zalanych i zniszczonych rzeczy.
– Koszty muszą być racjonalne, mają prowadzić do minimalizowania szkody i powinny być odpowiednio udokumentowane. Dlatego dokumentowanie szkody i podjętych czynności prewencyjnych na rzecz ograniczania rozmiarów szkody ma kluczowe znaczenie dla rozliczenia roszczenia. Unikniemy w ten sposób ewentualnego sporu z ubezpieczycielem – radzi Aleksander Daszewski, radca prawny w Biurze Rzecznika Finansowego.
W celu sporządzenia dokumentacji:
• wykonaj zdjęcia i nagrania wideo pokazujące stan mienia przed i po podjęciu działań,
• zachowaj zniszczone elementy do oględzin,
• zbieraj rachunki i faktury za wypompowanie wody, osuszanie, zakup materiałów zabezpieczających, transport i magazynowanie rzeczy.
Jeśli działania ratownicze prowadzą: straż pożarna, służby komunalne lub jednostki samorządu – w miarę możliwości – uzyskaj stosowne zaświadczenia o podjętych czynnościach lub stwierdzonych stratach. Zrób też po szkodzie listę uszkodzonych rzeczy.
Zabezpiecz mienie by nie stracić prawa do odszkodowania.
Działania ratownicze służą nie tylko ochronie majątku. Dzięki nim zachowasz prawo do wypłaty odszkodowania. Jeśli ubezpieczyciel stwierdzi, że nie próbowałeś ratować swojego mienia, może odmówić wypłaty z polisy.
– Ustawodawca w artykule 826 wyraźnie wskazuje, że jeżeli ubezpieczający albo ubezpieczony zaniecha tych czynności, to ubezpieczyciel może w skrajnym przypadku odmówić wypłaty odszkodowania. Przy czym będzie to możliwe tylko wtedy, gdy udowodni celowe zaniechanie – podkreśla prof. Dariusz Fuchs.
Zawraca uwagę, że kryterium racjonalności postępowania będzie oceniane przez ubezpieczyciela. To może być źródłem sporu, Może on też dotyczyć tego, czy w sytuacji, w której odszkodowanie będzie równe wysokości sumy ubezpieczenia, przysługuje jeszcze zwrot kosztów działań prewencyjnych. W takiej sytuacji można zwrócić się o wsparcie do Rzecznika Finansowego.
– W niektórych przypadkach koszty działań prewencyjnych mogłyby zostać pokryte dodatkowo ponad sumę ubezpieczenia, pod warunkiem, że tego typu korzystniejsze niż ustawowe mechanizmy wynikają z umowy lub wzorca umownego szczególnie przez wzgląd na kryteria celowościowe np. jeśli wypłacone odszkodowanie skonsumuje całą sumę ubezpieczenia a podjęcie działań zapobiegawczych było w pełni racjonalne i uzasadnione – mówi Aleksander Daszewski, radca prawny w Biurze Rzecznika Finansowego.
Obejrzyj wykład prof. Fuchsa i przeczytaj poradnik ekspertów Rzecznika Finansowego
Zachęcamy do obejrzenia pełnego wykładu prof. Dariusza Fuchsa na kanale YouTube Rzecznika Finansowego – link do nagrania: https://youtu.be/yGbsKl1TYsI?si=w2eajN4bH8mNonL2.
Materiał wyjaśnia zakres obowiązków ubezpieczającego i ubezpieczonego oraz konsekwencje zaniechania działań ratowniczych.
Zapoznaj się z poradnikiem ekspertów RF pt. „Odszkodowania po powodziach i zalaniach” dostępnym pod linkiem: https://rf.gov.pl/odszkodowania-po-powodziach-i-podtopieniach/