- Rowerzyści nie mają obowiązkowego ubezpieczenia, mogą kupić polisę OC w życiu prywatnym oraz NNW.
- Nieprzestrzeganie przepisów może skutkować odmową wypłaty lub obniżeniem odszkodowania
- Kluczowe znaczenie mają zapisy umowy i ogólne warunki ubezpieczenia
- Jeżeli sprawca nie ma obowiązkowego OC – ochronę poszkodowanym zapewnia Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny.
Sezon rowerowy ruszył na dobre. To dobry moment, by zadbać o swoją ochronę ubezpieczeniową.
Publikujemy uaktualniony poradnik o ubezpieczeniach rowerowych w formule pytań i odpowiedzi (Q&A), w którym eksperci Biura Rzecznika Finansowego we współpracy z Ubezpieczeniowym Funduszem Gwarancyjnym wyjaśniają, jak zadbać o odpowiednią ochronę ubezpieczeniową przed wyruszeniem w trasę. Link do poradnika: https://rf.gov.pl/edukacja/baza-wiedzy/najczestsze-pytania-i-odpowiedzi-faq/21529-2/.
Jakie ubezpieczenia chronią rowerzystów w razie wypadku?
Rowerzyści nie mają obowiązkowego ubezpieczenia OC komunikacyjnego. Brak polisy ubezpieczeniowej może oznaczać poważne konsekwencje finansowe – zarówno gdy wyrządzą szkodę innym, jak i gdy sami zostaną poszkodowani.
Według danych Policji w 2025 r. doszło do 3 429 wypadków z udziałem rowerzystów, w których zginęło 155 osób. Najczęstsze przyczyny wypadków to: nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu, niedostosowanie prędkości, nieprawidłowe manewry oraz jazda bez oświetlenia czy korzystanie z telefonu podczas jazdy.
– Dobrze dobrana polisa OC w życiu prywatnym może uchronić rowerzystę przed bardzo poważnymi konsekwencjami finansowymi, zwłaszcza gdy dojdzie do szkody osobowej – zaznacza Łukasz Seroczyński, ekspert w Biurze Rzecznika Finansowego.
Przed wyruszeniem w trasę rowerzyści powinni więc rozważyć dobrowolną ochronę ubezpieczeniową taką jak:
- OC w życiu prywatnym – chroni, gdy wyrządzimy szkodę innym,
- od następstwa nieszczęśliwych wypadków (NNW) – zapewnia świadczenia, gdy sami odniesiemy obrażenia,
- dodatkowe rozszerzenia ochrony (np. casco roweru czy assistance rowerowe).
Przepisy ruchu drogowego a odpowiedzialność ubezpieczeniowa
W niektórych przypadkach nieprzestrzeganie przepisów ruchu drogowego może prowadzić do odmowy wypłaty świadczenia z umowy ubezpieczenia. W przypadku umyślnego wyrządzenia szkody lub wskutek rażącego niedbalstwa, ubezpieczyciel może odmówić wypłaty odszkodowania. Ponadto przyczynienie się do powstania szkody np. poprzez niezgodną z przepisami jazdę może skutkować obniżeniem odszkodowania należnego od ubezpieczyciela OC sprawcy.
Zgodnie z przepisami Prawa o ruchu drogowym – rowerzysta powinien korzystać z drogi dla rowerów lub pobocza, a jeżeli nie ma innej możliwości z jezdni, ale blisko jej prawej krawędzi. Jazda po chodniku jest wyjątkiem. Wiąże się z dodatkowymi obowiązkami – m.in. ustępowaniem pieszym i jazdą z prędkością zbliżoną do ich tempa.
Dzieci do lat 10 mogą jeździć rowerem wyłącznie pod opieką osoby dorosłej, głównie po chodniku, chyba, że korzystają ze strefy zamieszkania. Nastolatkowie w wieku 10-18 lat, aby poruszać się po jezdni (gdy nie ma ścieżki) muszą mieć kartę rowerową. Osoby dorosłe nie muszą mieć takiej karty.
Ponadto rower powinien być wyposażony m.in. w światło przednie białe lub żółte oraz tylne czerwone oraz czerwony element odblaskowy. Rowerzyści są zobowiązani do używania świateł od zmierzchu do świtu, w tunelu oraz w warunkach zmniejszonej przejrzystości powietrza. Nie powinni również korzystać w czasie jazdy z telefonu, trzymając słuchawkę lub mikrofon w ręku.
Kiedy ubezpieczyciel może odmówić wypłaty?
Ubezpieczyciel może odmówić pokrycia szkody wyrządzonej przez rowerzystę z OC w życiu prywatnym, w przypadkach określonych w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia (OWU) np. w razie szkody wyrządzonej w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środków odurzających.
Ubezpieczenie OC nie pokryje nałożonych kar administracyjnych czy grzywny, nawet jeśli wynikały ze zdarzenia szkodzącego. Nie będzie też ochrony, jeśli świadomie i celowo zrobisz komuś krzywdę lub zniszczysz czyjeś mienie. Zwykle OC w życiu prywatnym nie obejmuje również szkody wyrządzonej osobom bliskim (chyba że polisa to przewiduje) albo szkód powstałych podczas uprawiania sportów ekstremalnych (chyba że polisa to uwzględnia).
W przypadku ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW) –OWU zawierają m.in. wyłączenia dotyczące szkód, do których doszło, kiedy ubezpieczony znajdował się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środków odurzających.
Niektórzy ubezpieczyciele przewidują wyłączenie odpowiedzialności bez wymaganych uprawnień (np. karty rowerowej przez małoletniego). Ubezpieczenia NNW mogą nie obejmować również szkód, do których doszło podczas jazdy związanej z uprawianiem sportów wysokiego ryzyka lub podczas wyczynowego uprawiania sportu. Również, jeśli szkoda powstała w związku z prowadzeniem działalności zarobkowej, gospodarczej, czy też wykonywaniem zawodu.
– W umowach NNW szczególnie istotne są wyłączenia odpowiedzialności. Wielu ubezpieczonych dowiaduje się o nich dopiero po wypadku – zaznacza Łukasz Seroczyński.
Nawet jeśli rowerzysta jest poszkodowany, odszkodowanie z OC komunikacyjnego sprawcy może zostać obniżone (lub wyjątkowo nie zostać przyznane), gdy rowerzysta przyczynił się do zdarzenia np. gdy:
- jechał bez wymaganego oświetlenia po zmroku
- jechał w miejscu niedozwolonym
- korzystał z telefonu lub słuchawek podczas jazdy
Przykładowo, gdy rowerzysta jadący nocą bez świateł zostanie potrącony – ubezpieczyciel może uznać, że miał udział w spowodowaniu wypadku i ograniczyć w zależności od stopnia jego winy odszkodowanie.
Brak OC sprawcy lub ucieczka z miejsca zdarzenia
W sytuacji, gdy sprawca wypadku nie ma obowiązkowego OC lub ucieknie z miejsca zdarzenia, poszkodowany rowerzysta powinien zgłosić swoje roszczenie do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego za pośrednictwem dowolnego ubezpieczyciela oferującego w Polsce OC komunikacyjne.
– Jeśli sprawca poruszający się pojazdem mechanicznym nie ma ważnego OC komunikacyjnego, to poszkodowany rowerzysta może otrzymać odszkodowanie i ewentualne świadczenia od Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego. Szkodę taką należy zgłosić, kontaktując się z dowolnie wybranym ubezpieczycielem oferującym ubezpieczenia OC komunikacyjne – wyjaśnia Damian Ziąber z UFG. – Poszkodowany rowerzysta może również otrzymać świadczenia, jeśli sprawca kierujący pojazdem mechanicznym uciekł z miejsca wypadku i nie udało się ustalić jego tożsamości. Mówimy w tym przypadku przede wszystkim o świadczeniach za szkody osobowe. Odszkodowanie za szkody majątkowe można uzyskać, jeśli w takim zdarzeniu ktoś odniósł obrażenia powodujące rozstrój zdrowia trwający dłużej niż 14 dni i z zachowaniem potrącenia kwoty stanowiącej równowartość 300 euro – dodaje.
Przestrzeganie przepisów i znajomość warunków polisy to klucz do skutecznej ochrony. Początek sezonu rowerowego to dobry moment, by zadbać nie tylko o stan techniczny roweru, ale również o własne bezpieczeństwo finansowe.