- Rzecznik Finansowy skutecznie wniósł skargę nadzwyczajną, stając w obronie klienta firmy pożyczkowej.
- Skarga dotyczyła prawomocnego nakazu zapłaty wydanego wyłącznie na podstawie weksla.
- Sąd nie zbadał umowy pożyczki, choć miał obowiązek z urzędu ocenić, czy zawiera ona postanowienia niedozwolone.
- Zdaniem Sądu Najwyższego konsument nie może tracić ochrony tylko dlatego, że sprawa dotyczy weksla.
Sprawa dotyczyła konsumenta, który w 2019 r. zawarł umowę pożyczki na kwotę 7 tys. zł, zabezpieczoną wekslem in blanco. Po wypowiedzeniu umowy przez firmę pożyczkową, weksel został wypełniony na kwotę 7980,43 zł obejmującą niespłacone zobowiązanie wraz z odsetkami. Następnie przedsiębiorca skierował sprawę do sądu, który wydał nakaz zapłaty.
Po pomoc do Rzecznika Finansowego konsument zwrócił się już po uprawomocnieniu nakazu zapłaty. Urząd zdecydował się podjąć działania, uwzględniając zarówno okoliczności sprawy, jak i trudną sytuację życiową, finansową oraz zdrowotną klienta.
Sąd ograniczył się do badania weksla
Po przeanalizowaniu akt sprawy Rzecznik Finansowy uznał, że doszło do rażącego naruszenia praw konsumenta. Sąd rozpoznający sprawę nie zbadał umowy pożyczki stanowiącej podstawę dochodzonego roszczenia i nie ocenił z urzędu, czy zawiera ona postanowienia niedozwolone. Tymczasem przepisy krajowe oraz unijne nakładają na sąd obowiązek dokonania takiej kontroli niezależnie od stanowiska stron.
„W tej sprawie nie przesądzano, czy umowa rzeczywiście zawierała klauzule abuzywne. Kluczowe było jednak to, że sąd w ogóle nie przeprowadził wymaganej prawem oceny i poprzestał na rozpoznaniu roszczenia wynikającego z weksla. W konsekwencji konsument został pozbawiony ochrony, jaka przysługuje mu na podstawie przepisów prawa krajowego i Dyrektywy 93/13” – komentuje radca prawny Ewelina Mroczkowska, która prowadziła sprawę z ramienia Rzecznika Finansowego.
Rzecznik Finansowy złożył skargę nadzwyczajną
Rzecznik Finansowy wniósł do Sądu Najwyższego skargę nadzwyczajną, wskazując, że sąd I instancji nie zbadał z urzędu treści umowy pożyczki, co jest naruszeniem standardów ochrony konsumenta. Sam fakt, że roszczenie pożyczkodawcy zostało oparte na wekslu, nie zwalniał sądu z obowiązku oceny umowy pod kątem klauzul abuzywnych.
Na wniosek Rzecznika Finansowego wykonanie wyroku zostało wstrzymane do czasu zakończenia postępowania ze skargi nadzwyczajnej, dzięki czemu pożyczkodawca nie mógł prowadzić egzekucji do czasu zakończenia postępowania.
Sąd Najwyższy podzielił argumentację Rzecznika Finansowego i uwzględnił skargę nadzwyczajną w całości.
Opisana sprawa jest kolejnym przykładem działań Rzecznika Finansowego na rzecz ochrony konsumentów.