- Sąd Apelacyjny wstrzymał wykonanie wyroku dającego bankowi możliwość licytacji mieszkania klientki
- To efekt skargi nadzwyczajnej Rzecznika Finansowego, który wniósł o wstrzymanie wykonania wyroku i jego uchylenie.
- Kwestią uchylenia zajmie się Sąd Najwyższy, który w podobnej sprawie wydał korzystne dla konsumentów orzeczenie
Sąd Apelacyjny w Poznaniu przychylił się do wniosku Rzecznika Finansowego i wstrzymał wykonanie prawomocnego wyroku w sprawie pozwu złożonego przez bank przeciwko konsumentce z tytułu umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF.
Wyrok ten został wydany w 2017 roku, a uprawomocnił się w 2022 roku. Na podstawie tego Wyroku konsumentka była zobowiązana do zapłaty na rzecz banku kwoty ponad 247 tys. CHF. Zasądzona kwota była dochodzona w związku z zawartą w 2011 roku umową o kredyt hipoteczny na nabycie mieszkania.
Bank na podstawie korzystnego dla siebie Wyroku w sprawie wszczął postępowanie egzekucyjne, zmierzając do zlicytowania i pozbawienia konsumentki jej mieszkania. Konsumentka w lipcu 2025 roku zwróciła się do Rzecznika Finansowego z prośbą o pomoc.
Dlaczego Rzecznik Finansowy wniósł skargę nadzwyczajną
W ocenie Rzecznika Finansowego wyrok, na podstawie którego była prowadzona ta egzekucja w sposób rażący naruszał przepisy prawa materialnego, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Doprowadziło to do uznania, że umowa kredytu jest w całości ważna, jako zgodna z zasadami współżycia społecznego.
Tymczasem jej treść i cel – z uwagi na zawarte klauzule abuzywne, po usunięciu których nie można ustalić wysokości roszczenia – jest sprzeczna z celem i naturą umowy kredytu, a także z zasadami współżycia społecznego i w tym zakresie umowa kredytu jest nieważna.
Dlatego Rzecznik Finansowy skierował do Sądu Najwyższego za pośrednictwem Sadu Apelacyjnego skargę nadzwyczajną. Wnosił o uchylenie zaskarżonego prawomocnego wyroku oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku.
– Sąd Apelacyjny uwzględnił wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku. Postanowienie Sądu w tym zakresie jest niezaskarżalne. Aktualnie oczekujemy na rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w sprawie wniesionej skargi nadzwyczajnej. Do tego czasu bank powinien wstrzymać się z prowadzoną egzekucją z majątku konsumentki – mówi Dawid Rapkiewicz, dyrektor Departamentu Klienta Rynku Bankowego i Kapitałowego w Biurze Rzecznika Finansowego
Co orzekał Sąd Najwyższy w podobnej sprawie
Eksperci Rzecznika Finansowego zwracają uwagę, że Sąd Najwyższy w analogicznej sprawie – Patrz: Wyrok z dnia 18 lipca 2024 roku Sąd Najwyższy – Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych (sygn. akt II NSNc 481/23) wskazał już, iż:
Nie wymaga szerszego uzasadnienia twierdzenie, że liczne umowy kredytowe indeksowane do waluty obcej (najczęściej franka szwajcarskiego) są w ostatnim czasie skutecznie podważane przed sądami powszechnymi. Wokół tzw. problematyki frankowej narosło bogate orzecznictwo, w tym judykatura Sądu Najwyższego – „uwieńczona” wydaniem przez Sąd Najwyższy w składzie całej Izby Cywilnej uchwały z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22.
Wyżej powołana uchwała pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego ma kluczowe znaczenie dla oceny niniejszej sprawy – już kilka lat po wydaniu zaskarżonego orzeczenia. Sąd Najwyższy stwierdził bowiem w uchwale (pkt 1-2), że: „1. W razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów. 2. W razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie”.
– Takie stanowisko to dobry prognostyk na korzystne dla klientki rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego. Mam nadzieję, że sąd podzieli argumentację przygotowaną przez naszych ekspertów i wyrok zostanie uchylony, oddalając groźbę utraty mieszkania – mówi Dawid Rapkiewicz.
Opisana sprawa to kolejny przypadek, w którym Rzecznik Finansowy chroni klientów banku przed licytacją nieruchomości prowadzoną w związku z kredytami frankowymi.
Poniżej kilka podobnych przykładów.
“Frankowicze” będą mogli liczyć na ponowne rozpatrzenie ich sprawy przez sąd
Rzecznik Finansowy chroni klientów banku przed licytacją nieruchomości
Sąd Najwyższy uwzględnił kolejną skargę nadzwyczajną Rzecznika Finansowego
Ważne! Kiedy z wnioskiem o skargę nadzwyczajną do Rzecznika Finansowego?
Wnioski o złożenie skargi nadzwyczajnej przez Rzecznika Finansowego mogą dotyczyć orzeczeń kończących postępowanie w sprawie, które uprawomocniły się po 3 kwietnia 2018 r.
Warto podkreślić, że skarga nadzwyczajna w swoim zamyśle ma dotyczyć rzeczywiście wyjątkowych sytuacji. Musi wystąpić jedna z trzech przesłanek:
- orzeczenie narusza zasady lub wolności i prawa człowieka i obywatela określone w Konstytucji;
- orzeczenie w sposób rażący narusza prawo przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
- zachodzi oczywista sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Skargę nadzwyczajną wnosi się w terminie 5 lat od dnia uprawomocnienia się zaskarżonego orzeczenia, a jeżeli od orzeczenia została wniesiona skarga kasacyjna – w terminie roku od dnia jej rozpoznania
Dodatkowo wniesienie Skargi Nadzwyczajnej będzie również dopuszczalne wyłącznie wtedy, kiedy zaskarżonego orzeczenia nie będzie można zmienić bądź uchylić poprzez inne środki zaskarżenia. Co więcej Skarga Nadzwyczajna nie może być oparta na zarzutach, które były przedmiotem rozpoznania Skargi kasacyjnej bądź Kasacji przez Sąd Najwyższy. Dodatkowo od tego samego orzeczenia, w interesie tej samej strony Skarga Nadzwyczajna może być wniesiona tylko raz.
Aby Rzecznik Finansowy mógł przygotować skargę nadzwyczajną, niezbędne jest przedstawienie mu możliwie pełnej dokumentacji dotyczącej sprawy. To znaczy, trzeba opisać zastrzeżenia do orzeczenia, przedstawić pisma procesowe, orzeczenia sądów obydwu instancji i dowody. W tym kontekście najbardziej istotne będzie przedstawienie orzeczenia sądu I i II instancji wraz z uzasadnieniem. Dopiero na tej podstawie Rzecznik Finansowy może podjąć decyzję o wystąpieniu do Sądu Najwyższego. Idealnym rozwiązaniem byłoby przygotowanie takiego wniosku przez profesjonalnego pełnomocnika, który już zna sprawę i prowadził ją w poprzednich instancjach. On też najlepiej będzie wiedział jakie przesłanki do wystąpienia ze skargą nadzwyczajną zostały spełnione w danej sprawie. Oczywiście nie jest to wymóg formalny. Jeśli kogoś nie stać na zaangażowanie pełnomocnika, prawnicy Rzecznika Finansowego wykonają taką analizę tylko na podstawie dostarczonej dokumentacji.