Rodzice najważniejszym źródłem edukacji finansowej nastolatków – wyniki badania PISA

Rzecznik Finansowy przenalizował wyniki opublikowanego w tym roku badania PISA na temat edukacji finansowej nastolatków, przeprowadzonego pod auspicjami Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD). Z badania wynika, że na tle innych krajów młodzi Polacy radzą sobie całkiem nieźle, zajmując czwarte miejsce, a nastolatki wiedzę o finansach czerpią najczęściej od rodziców. Mimo dobrej pozycji w badaniu, Polacy w wieku 18 – 24 lat na koniec poprzedniego roku mieli ponad 1 mld złotych zaległości. Dlatego tak istotne jest prowadzenie akcji edukacyjnych dla rodziców, m.in. o tym jak rozmawiać z dziećmi o finansach. To ważne, gdyż w Polsce zadłużenie młodych ludzi stale rośnie.

Analiza Rzecznika Finansowego – badanie PISA 2018

Infografika – wynik polskich nastolatków w badaniu kompetencji finansowych PISA

Infografika – Skąd nastolatki czerpią wiedzę o finansach?

Infografika – Jakie produkty finansowe posiadają uczniowie?

Infografika – Strategie zarządzania pieniędzmi przez 15 latków.

Nastolatkowie niedługo wkroczą w dorosłość i staną się konsumentami korzystającymi również z usług rynku finansowego i ważne, by potrafili podejmować rozsądne i świadome decyzje w zakresie ekonomii i finansów. Istotne jest więc dotarcie do młodzieży z właściwą edukacją finansową – mówi dr hab. Mariusz Jerzy Golecki, Rzecznik Finansowy – Szczególnie teraz, gdy kryzys wywołany pandemią wpłynął na finanse i oszczędności tak wielu osób – dodaje.

Z raportu PISA płynie szereg ciekawych wniosków, które mogą pomóc w dalszej edukacji nastolatków w zakresie finansów. Jednym z nich są źródła informacji, z których młodzież czerpie wiedzę. Według danych opublikowanych w raporcie, większość młodych ludzi uczy się zarządzania finansami od rodziców (94 proc. wszystkich badanych uczniów, w tym Polacy). Przy czym zauważono, że uczniowie z zamożniejszych rodzin częściej od rówieśników prowadzą dyskusje na tematy finansowe z rodzicami.

Interesujące jest, że uczniowie dosyć rzadko czerpią wiedzę na temat finansów od nauczycieli, których jako źródło wiedzy zadeklarowało jedynie 34 proc. młodych Polaków (w porównaniu do 50 proc. średniego wyniku z krajów OECD). Wyżej od pedagogów znajdują się natomiast znajomi (58 proc. Polska, 51 proc. OECD), telewizja lub radio (odpowiednio 55 proc., 50 proc.). Z badania wynika, że ważnym źródłem informacji jest Internet, który w rankingu plasuje się pomiędzy rodzicami a znajomymi. Ok. 79 proc. polskich uczniów deklaruje, że pozyskuje umiejętności finansowe w sieci. Niżej od nauczycieli, w rankingu dotyczącym Polski, znajdują się jedynie czasopisma (26 proc., OECD: 25 proc.).

– Wniosek? Warto edukować nie tylko młodzież, ale i jej rodziców, skoro to rodzice są w tak znaczącym stopniu źródłem wiedzy o finansach – mówi dr hab. Tomasz Bekrycht, kierujący Zespołem Edukacji i Statystyki w biurze Rzecznika Finansowego. – Ma to szczególne znaczenie dla rodzin mniej zamożnych. Umiejętności finansowe są bowiem istotne nie tylko dla tych, którzy inwestują duże sumy. Wręcz przeciwnie, to osoby, które dysponują stosunkowo małym budżetem muszą bardziej ostrożnie nim zarządzać. Dlatego chcemy wdrażać programy edukacyjne, które podpowiedzą rodzicom jak i kiedy rozmawiać z dziećmi o finansach. Będziemy wspierać rodziców by wyrabiali w dzieciach określone nawyki związane z zarządzaniem swoim budżetem czy korzystaniem z usług finansowych – dodaje.

Jak wynika z danych Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor i Biura Informacji Kredytowej, wszyscy młodzi Polacy mieli łącznie w końcu ubiegłego roku ponad 1 miliard złotych zaległości (przeterminowanych zobowiązań). Tomasz Bekrycht zwraca uwagę, że w Polsce notujemy też wyraźny wzrost zadłużenia wśród osób w wieku 18-24 lata i problemy z jego terminowym regulowaniem. W ciągu trzech ostatnich lat zaległości w tej grupie wiekowej wzrosły o połowę. Średnie przeterminowane zobowiązanie wzrosło z 4,9 do 7,1 tys. złotych. Rekordzista to 24 latek z Lubelszczyzny, który ma niemal 3,5 mln złotych długu!

Badanie PISA zawiera także ciekawe dane dotyczące strategii zarządzania pieniędzmi przez nastolatków. Ponad 75 proc. z nich porównuje ceny w różnych sklepach oraz ceny ze sklepu stacjonarnego z cenami w sklepie internetowym. Inną stosunkowo popularną taktyką jest powstrzymywanie się od zakupu do momentu aż produkt stanieje. Ta metoda stosowana jest przez 55 proc. polskich nastolatków. Środki finansowe młodzi Polacy czerpią głownie z kieszonkowego (58%) oraz dorywczych prac wakacyjnych. Młodzi Polacy częściej niż ich koledzy z krajów OECD zarabiają pieniądze w czasie wakacji lub po szkole (46% w porównaniu do średniej OECD – 39%).

Program badawczy PISA (Programme for International Student Assessment, Program Międzynarodowej Oceny Umiejętności Uczniów) prowadzony jest od 2012 roku. Najnowsze wyniki badania PISA objęły trzynaście państw członkowskich OECD oraz siedem krajów partnerskich, w tym Polskę. W programie badawczym sprawdzającym umiejętności finansowe wzięło udział ponad 117 tys. piętnastolatków z wybranych krajów, w tym ponad 4,2 tys. Polaków. Kompetencje finansowe uczniów były badane za pomocą testu komputerowego, który składał się z 43 zadań. Badane zagadnienia dotyczyły kwestii takich jak: zarządzanie finansami, ryzyko finansowe, analiza i korzystanie z informacji finansowych oraz środowiska rodzinnego i szkolnego w kontekście finansów. Każde z zadań testowych miało określoną trudność, a wynik testu uzyskany przez ucznia odpowiadał poziomowi jego umiejętności finansowych.

Szczegóły: Kompetencje finansowe polskich uczniów na podstawie badania PISA 2018 – opracowanie Rzecznika Finansowego

Kierunki edukacji finansowej Rzecznika Finansowego

Rzecznik Finansowy opracował „Kierunki edukacji finansowej Rzecznika Finansowego” zgodną z zaleceniami OECD co do fundamentalnych założeń działalności w tym zakresie. Dokument zawiera ogólną problematykę związaną z edukacją fiannsową, jej podstawowe założenia i kierunki działania, którymi będzie kierował się zespół Rzecznika Finansowego realizując inicjatywy edukacyjne.

Kierunki edukacji finansowej – dokument

Biuro Rzecznika Finansowego inicjuje i wspiera różne działania edukacyjne skierowane do szerokiego grona zainteresowanych. Nieustannie informujemy klientów podmiotów rynku finansowego o ich prawach. Chcemy rozwijać swoją aktywność w tym obszarze, stąd postanowiliśmy opracować strategię opartą o najlepsze praktyki stosowane w krajach OECD. Bardzo dziękuję za konsultację tego dokumentu członkom Doradczego Komitetu Naukowego przy Rzeczniku Finansowym, do których zwróciliśmy się o wsparcie w tym zakresie – mówi Mariusz Golecki, Rzecznik Finansowy.

Prace nad strategiami edukacji finansowej w ramach OECD wynikały z analiz, że mechanizmy rynku finansowego skoncentrowane głównie na stronie podażowej, nie gwarantują należycie działania instytucji finansowych, w szczególności z punktu widzenia klienta podmiotu rynku finansowego jako słabszej strony stosunku prawnego w ramach usług rynku finansowego.

Uznano, że aby zniwelować tę nierównowagę potrzebna jest edukacja finansowa klientów rynku finansowego, tak aby nabyli oni w możliwie największym stopniu i w zakresie umiejętności posługiwania się instrumentami finansowymi w konkretnych przypadkach.

 Istotnym wyzwaniem jest wysoki stopień skomplikowania rynku finansowego i jego instrumentów, zarówno z punktu widzenia prawa, ekonomii, jak i samej praktyki. Skutkuje to psychologicznymi barierami i efektem obcości oraz bezradności klientów podmiotów rynku finansowego. Stąd też w założeniach dotyczących programów edukacyjnych głównym punktem jest założenie, że informacje powinny być zwięzłe i zrozumiałe, nakierowując w ten sposób uwagę odbiorców na fundamentalne dane w tych informacjach. 

Dlatego założeniem, Rzecznika Finansowego jest, że w swoich działaniach będzie korzystał z najnowszych form przekazu, które uwzględniają współczesny rodzaj percypowania informacji. Zamierza też wspierać takie programy edukacji finansowej, które będą uczyć technik samokontroli i asertywności, aby na przykład unikać nadmiernych wydatków i zadłużania, a w rezultacie, aby odrzucać oferty i propozycje zwiększania limitu kredytowego, czy podejmować działania zmierzające do zamiany karty kredytowej na debetową itp. Takie programy powinny też uczyć nabywania praktycznych umiejętności, aby nie ulegać pokusom nieprzemyślanych i kompulsywnych decyzji, do których – na co wskazują badania – obywatele jako klienci podmiotów rynku finansowego coraz usilniej nakłaniani.

 Wszystkie powyżej nakreślone kierunki działania edukacji finansowej Rzecznika Finansowego będą oczywiście inkluzywne i nie będą wykluczały żadnej z grup ze względu na różne ograniczenia, czy to pojęciowe, czy to językowe, czy intelektualne, czy też wiekowe.

 29 kwietnia 2020 r.

Krajowa Rada Notarialna i Rzecznik Finansowy – razem dla bezpieczeństwa finansów obywateli

Krajowa Rada Notarialna i Rzecznik Finansowy podpisali porozumienie o współpracy. Przewiduje ono realizację wspólnych inicjatyw edukacyjnych służących wzmacnianiu bezpieczeństwa obrotu prawnego i ochronie osób podejmujących poważne decyzje finansowe.

Treść porozumienia

Strony zobowiązały się do szeroko zakrojonej współpracy w zakresie inicjatyw edukacyjnych. Celem ma być popularyzowanie wiedzy o czynnościach notarialnych, które pozwalają obywatelom podejmować bezpieczne decyzje dotyczące ich majątków. Istotnym elementem ma być też propagowanie informacji o prawach osób, które są stronami różnego rodzaju transakcji wymagających wizyty u notariusza.

– Krajowa Rada Notarialna od wielu lat realizuje szeroko zakrojone działania edukacyjne zmierzające do wzmocnienia bezpieczeństwa prawnego obywateli. Doskonałym przykładem jest tu Dzień Otwarty Notariatu – ogólnopolska akcja społeczna, której celem jest edukowanie społeczeństwa w obszarach prawa leżących w kompetencjach notariuszy oraz informowanie o szerokim zakresie usług świadczonych w kancelariach notarialnych – powiedział Mariusz Białecki, prezes Krajowej Rady Notarialnej. – W toku rozmów z Rzecznikiem Finansowym doszliśmy do wniosku, że wiele z realizowanych przez nas inicjatyw ma wspólnego adresata i wspólny cel, jakim jest podniesienie poziomu wiedzy prawnej polskiego społeczeństwa. W ten sposób narodziła się idea współpracy, której założeniem jest wzmocnienie działań edukacyjnych realizowanych przez nasze instytucje.

Rzecznik i Rada chcą dotrzeć do osób, które podejmują poważne decyzje finansowe, wymagające na przykład ustanowienia zabezpieczenia na nieruchomości.

 – Chcemy uświadamiać takim osobom jakie konsekwencje zastosowania takiego zabezpieczenia. Jak będzie wyglądała procedura w sytuacji, gdy trzeba będzie skorzystać z ustanawianego zabezpieczenia. Jakie mamy uprawnienia w ramach postępowania egzekucyjnego i jakie są terminy – powiedział prof. Mariusz Golecki, Rzecznik Finansowy. – Dostrzegam też rosnący rynek tzw. rent dożywotnich, do których ustanowienia jest wymagana wizyta u notariusza. Chciałbym, żeby seniorzy podejmowali decyzje o podpisaniu takiej umowy świadomi wszystkich konsekwencji i ryzyk.

 Innym elementem współpracy ma być wzajemnie informowanie się o istotnych zagadnieniach będących w obszarze wspólnych zainteresowań lub kompetencji. Strony chcą też wspólnie występować do właściwych organów o podjęcie inicjatyw ustawodawczych w razie dostrzeżenia zagrożenia dla bezpieczeństwa finansowego obywateli.

12 marca 2020 r. 

Relacja z konferencji Rzecznika Finansowego nt. nadużyć na rynku finansowym

Ponad 200 uczestników wzięło udział w Konferencji „Nadużycia na rynku finansowym a ochrona konsumenta w świetle aktualnych wyzwań rynkowych.” Zorganizował ją Rzecznik Finansowy, we współpracy Z Fundacją Edukacji Ubezpieczeniowej oraz Doradczym Komitetem Naukowym, działającym przy Rzeczniku Finansowym. Konferencja była okazją do prezentacji głównych tez Raportu DKN pt. „Nieprawidłowości na rynku finansowym a ochrona konsumenta”.

Konferencję otworzyła Aleksandra Wiktorow, Rzecznik Finansowy. W swoim wystąpieniu podzieliła się refleksją nad problemem tzw. kredytów „frankowych”.

– Mamy teraz dobry moment na szybkie, ugodowe rozwiązanie problemu dotyczącego kredytów „frankowych” – mówiła Aleksandra Wiktorow. Jej zdaniem w ostatnich latach banki raczej koncentrowały się na utrzymaniu status quo niż zaproponowaniu rozwiązań problemów wynikających z konstrukcji umów. Spodziewany już 3 października wyrok TSUE powinien zmienić ich podejście. W innym przypadku w najbliższych latach można spodziewać się lawiny pozwów ze strony „frankowiczów” i sporów które będą trwały wiele lat. Alternatywą, atrakcyjną dla części „frankowiczów”, mogą być ugody.

– Muszą to być ugody racjonalne, czyli takie w których banki ze swoich zysków zaspakajają roszczenia klientów, wynikające ze stosowania nieuczciwych postanowień umownych. Apeluję do bankowców, żeby podeszli do sprawy poważnie, wypracowali i przedstawili odpowiednie propozycje – mówi Aleksandra Wiktorow.

Pierwszą sesję pt. „Nadużycia na rynku finansowym wobec konsumenta – diagnoza aktualnego stanu i wyzwania.” Moderowali prof. Stanisław Owisiak oraz prof. Jan Monkiewicz.

Otworzyła ją prof. dr hab. Anna Jurkowska-Zeidler, z Uniwersytetu Gdańskiego, która koordynowała prace zespołu przygotowującego w/w Raport. Zaprezentowała główne tezy i wnioski płynące z tego opracowania.

– Nasz Raport wskazuje, że różne formy nieprawidłowości na rynku finansowym są jego immanentną cechą. Podstawową siłą napędzającą te nieprawidłowości jest chciwość podmiotów występujących na rynku, której nie są w stanie powstrzymać instrumenty regulacyjne i nadzorcze oraz stosowane środki represji. Nie przeciwdziałają jej także istniejące normy etyczne – mówiła Anna Jurkowska-Zeidler.

O możliwych sposobach przeciwdziałania nadużyciom mówiła prof. dr hab. Edyta Rutkowska-Tomaszewska z Uniwersytetu Wrocławskiego.

– Poprawie sytuacji konsumentów na rynku usług finansowych  i przeciwdziałaniu nadużyciom wobec nich sprzyjałaby instytucjonalizacja współpracy podmiotów publicznych zajmujących się szeroko pojętą ochroną konsumentów – mówiła prof. dr hab. Edyta Rutkowska-Tomaszewska. Jej zdaniem, na wzór Komitetu Stabilności Finansowej, można by było powołać na przykład nowy organ np. Komitet Ochrony Konsumenta na Rynku Finansowym, będący  platformą współpracy tych instytucji publicznych.

– Byłoby to forum wymiany informacji i wypracowywania rekomendacji, stanowisk odpowiednich działań w razie dostrzeżenia zagrożeń dla interesów konsumentów – a nade wszystko „mówienia jednym głosem” wobec instytucji finansowych. Z pewnością pozwoliłoby to na przyspieszenie i lepszą koordynację działań takich instytucji – mówiła Edyta Rutkowska-Tomaszewska.

Dodatkowo w jej opinii, z uwagi na skalę nieprawidłowych praktyk rynkowych wobec konsumentów na rynku usług finansowych, a przez to generowanie ryzyka systemowego rozszerzeniu powinien ulec skład Komitetu Stabilności Finansowej co najmniej o Rzecznika Finansowego i Prezesa UOKIK.

– Struktura instytucjonalna ochrony konsumenta na rynku usług finansowych wymaga bowiem systemowego i kompleksowego ujęcia, co zapewnia także konieczne spojrzenie na ten rynek nie w sposób „odcinkowy” i fragmentaryczny, ale „z lotu ptaka” , z szerszej perspektywy. Takie podejście pozwoli na właściwą ocenę i diagnozę aktualnej sytuacji na rynku finansowym i zachodzących na nim zjawisk, podejmowanie adekwatnych, niespóźnionych i skutecznych działań, nie wspominając o zapewnieniu instytucjonalnej współpracy między poszczególnymi elementami sieci bezpieczeństwa i ochrony konsumenta na rynku finansowym –mówiła Edyta Rutkowska-Tomaszewska.

 Prezentacja prof. Edyty Rutkowskiej-Tomaszewskiej

Inspirująca do przemyśleń była prezentacja prof. dr hab. Karola Klimczaka z Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. Zaproponował spojrzenie na rynek amerykański i działania amerykańskiej Komisji Papierów Wartościowych i Giełd (SEC). Profesor zaprezentował analizę dwóch przypadków nadużyć popełnionych przez: wielką instytucję finansową – bank BNY Mellon – oraz doradcę inwestycyjnego działającego w niewielkiej skali – Charlesa Kokesha.

– Obydwa przypadki wskazują, że popełnianie nadużyć finansowych jest opłacalne mimo działań nadzoru. W celu skutecznego przeciwdziałania nadużyciom potrzebna jest więc zmiana spojrzenia na racjonalność sprawców – mówił Karol Klimczak.

W podsumowaniu wskazał alternatywny model racjonalności, związany z rozwijającym się modelem zarządzania wartościami – etykę cnót, jako potencjalny kierunek poszukiwania skutecznych metod ograniczania nadużyć.

Prezentacja prof. Karola Klimczaka

Drugą sesję konferencji poświęconą problemom z eliminacją negatywnych skutków nadużyć na rynku finansowym moderowali: prof. Edyta Rutkowska-Tomaszewska oraz prof. Marcin Orlicki.

O znaczeniu edukacji jako podstawie do zapobiegania nieprawidłowościom na rynku finansowym mówił dr Damian Walczak, z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Podzielił się też swoimi osobistymi doświadczeniami z kontaktów z ubezpieczycielami. Ciekawe spostrzeżenia dotyczące odpowiedzialności karnej za nadużycia finansowe prof. dr hab. Janusza Raglewskiego z Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Dariusza Kuberskiego z Prokuratury Apelacyjnej w Gdańsku. Prof. Raglewski wskazywał na nowe regulacje dotyczące odpowiedzialności karnej za nadużycia na rynku finansowym.

Prezentacja prof. Janusza Raglewskiego i Dariusza Kuberskiego

Uczestnicy naszej konferencji mieli też poznania punktu widzenia przedstawiciela organów ścigania. Komisarz dr Bogusława Sebastianka, zastępca naczelnika Wydziału Kontroli w Komendzie Wojewódzkiej Policji w Rzeszowie zaprezentowała statystyki dotyczące oszustw na rynku finansowym, zagrożonych sankcją karną. Wynika z nich na przykład, że skala przestępstw dotyczących np. phishingu… zmniejsza się. Na przykład w 2016 r. zanotowano ich 1615, rok później 797, a w 2018 r. 452. W sektorze bankowym najwięcej przestępstw dotyczy wyłudzenia kredytu. W 2018 r. policja zanotowała 3034 takie przypadki. Ale warto też dodać, że w latach 2009-2010, notowano ich ponad 11 tys. rocznie!

Prezentacja kom. dr Bogusławy Sebastianki

Swoimi praktycznymi obserwacjami dotyczącymi upadłości konsumenckiej dzielił się dr Piotr Stanisławiszyn z Uniwersytetu Opolskiego, a jednocześnie będący sędzią w Sądzie Rejonowym w Opolu. Wskazywał, że przypadki osób ogłaszających upadłość konsumencką wskazują na odpowiedzialność instytucji finansowych za taką sytuację. Podawał przykład emerytki, która posiadała łącznie 52 zobowiązania, z których miesięczne raty wynosiły około 16 tys. zł. Rozpatrywał też sprawę osoby niepiśmiennej, której banki udzieliły aż trzech kredytów konsolidacyjnych.

Prezentacja dr Piotra Stanisławiszyna

Paweł Rokosz z biura Rzecznika Finansowego, mówił o roli reprezentowanej przez niego instytucji w systemie ochrony konsumentów. Jako prowadzący postępowania w Wydziale Pozasądowego Rozwiązywania Sporów, zaprezentował ciekawe statystyki dotyczące efektów tych postępowań. Widać istotne różnice między sektorem bankowym a ubezpieczeniowym. W tym pierwszym wypadku liczba ugód jest ponad 10 krotnie mniejsza, niż w branży ubezpieczeniowej. To efekt nieprzejednanego stanowiska banków np. w sporach dotyczących kredytów „frankowych”. Jeśli nie da się osiągnąć ugody, przygotowywana jest opinia. To bardzo przydatny dla klientów dokument. Zawiera bezstronną ocenę prawną stanu faktycznego oraz wskazuje ryzyka związane ze skierowaniem sprawy do sądu.

Prezentacja Pawła Rokosza

Trzecia sesja poświęcona próbie znalezienia odpowiedzi na pytanie co zrobić, żeby nie było nadużyć na rynku finansowym moderowały prof. Teresa Bednarczyk oraz prof. Anna Jurkowska-Zeidler. Otworzyła ją Aleksandra Wiktorow, Rzecznik Finansowy. Jej zdaniem szybsze działanie sądów i organów państwa tworzących system ochrony konsumentów oraz większa odpowiedzialność menedżerów to dwie główne ścieżki skutecznego ograniczenia nadużyć ze strony instytucji finansowych. Zwróciła też uwagę, że niezbędne są też edukacja społeczeństwa i przekonanie o kluczowym znaczeniu korzystania z prawa do reklamacji.

– Na Rzeczniku Finansowym i innych organach państwa składających się na system ochrony konsumentów spoczywa obowiązek natychmiastowego – w miarę możliwości – działania, zaraz po dostrzeżeniu niepokojących sygnałów. Nie możemy czekać, aż złe praktyki się upowszechnią i osiągną większą skalę – mówi Aleksandra Wiktorow.

Jej zdaniem samo nagłośnienie negatywnej praktyki oraz zapowiedź wszczęcia działań wobec jednego podmiotu mogą powstrzymać innych uczestników rynku przed pójściem tą samą drogą.

Prezentacja Aleksandry Wiktorow

O roli tzw. sygnalistów w ograniczaniu nadużyć na rynkach finansowych mówił prof. dr hab. Jan Monkiewicz, z Politechniki Warszawskiej.

– Ostatnio odnotowane skandale finansowe – takie jak Panama Papers, LuxLeaks, Cambridge Analytica czy Danske Bank, gdzie podejrzenia dotyczą nielegalnego transferu ponad 200 mld USD – zostały wykryte właśnie dzięki działalności sygnalistów. – zwracał uwagę Jan Monkiewicz.

Podawał przy tym przykłady z rynku amerykańskiego. Tam od uchwalenia w 2010 roku Dodd Frank Act (Wall Street reform and consumer protection Act) działalność sygnalistów jest wynagradzana przez Komisję Papierów Wartościowych i Giełd (SEC). Wynagrodzenie otrzymują osoby, które poinformowały o nadużyciu na kwotę ponad 1 mln USD i wynosi od 10 do 30% wartości sum uzyskanych od sprawcy. W latach 2011-2018 sygnaliści odebrali od SEC 326 mln USD, a największa wypłata indywidualna wyniosła 35 mln USD.

Prezentacja prof. Jana Monkiewicza

O samoregulacji jako recepcie na nieprawidłowości w segmencie pożyczkowym mówili: Agnieszka Wachnicka, prezes Fundacji Rozwoju Rynku Finansowego oraz Andrzej Roter, prezes Związku Przedsiębiorstw Finansowych. Ich wystąpienie w trakcie jednego bloku było uzasadnione tym, że te dwie organizacje porozumiały się co do wspólnego wypracowania propozycji samoregulacji.

– Nasze organizacje reprezentują około 80% rynku pożyczek pozabankowych. Dzięki temu chcemy spełnić jeden z warunków efektywnej samoregulacji czyli jej szeroki zasięg – mówiła Agnieszka Wachnicka.

Istotnym elementem skuteczności samoregulacji jest istnienie mechanizmów monitorowania i sankcji za niestosowanie zasad dobrych praktyk.

– Do tej pory wykluczyliśmy z tego powodu  5 członków, udzieliliśmy 20 nagan – w tym dwie z zakazem używania logo naszej organizacji oraz 19 upomnień – wyliczał Andrzej Roter.

Prezentacja Agnieszki Wachnickiej

Prezentacja Andrzeja Rotera

Artur Zwaliński, z Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zaprezentował pomysły swojej instytucji na ograniczanie nadużyć na rynku finansowym. Z praktyki jego urzędu wynika na przykład, że mylące dla klientów jest używanie sformułowań  „doradca” lub „doradca klienta” przy tytułowaniu pracowników banku oraz pośredników. Dlatego Urząd chce zakazać takich praktyk. Jego zdaniem należałoby też wprowadzić obowiązek nagrywania procesu sprzedaży konsumentom produktów finansowych. UOKiK chciałby też mieć możliwość wydawania tzw. ostrzeżeń konsumenckich również na etapie postępowania wyjaśniającego, a nie dopiero w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów.

Prezentacja Artura Zwalińskiego

Agnieszka Kowalska, p.o. dyrektora Departamentu Praktyk Rynkowych w Urzędzie Komisji Nadzoru Finansowego  mówiła o roli KNF w ograniczaniu nadużyć na rynku finansowym. Wymieniała edukację, stanowienie odpowiednego prawa i nadzór jako trzy elementy istotne dla ograniczenia nadużyć ze strony instytucji finansowych. Zwracała uwagę, że konsument kieruje się zaufaniem do swojego doradcy, do instytucji finansowej, które – niestety – często są nadużywane. Przypomniała, że jej instytucja aktywnie uczestniczy w ściganiu przestępstw dotyczących rynku finansowego m.in. składając wiele zawiadomień do prokuratury. Za każdym razem gdy Komisja podejmuje taką decyzję, podmiot, do którego praktyk nadzór a zastrzeżenia jest wpisywany na listę ostrzeżeń publicznych.

Konferencję zakończyła Aleksandra Wiktorow, wyrażając nadzieję, część zaprezentowanych dziś postulatów zostanie w najbliższym czasie wdrożonych i podniesie się poziom ochrony konsumentów usług finansowych.

27 września 2019 r.

Nagrody Rzecznika Finansowego dla młodych naukowców

Zakończyła się III edycja Konkursu o Nagrodę Rzecznika Finansowego za najlepszą pracę doktorską, magisterską i licencjacką z zakresu ochrony klienta na rynku finansowym. Jury Konkursu nagrodziło w tym roku osiem prac.

W kategorii prac doktorskich  I miejsce ex aequo zajęły dwie osoby:

Dr Anna Patalon-Jurczyk za pracę pt. „Zakres ochrony konsumenckiej ubezpieczonego jako podmiotu stosunku ubezpieczenia majątkowego na cudzy rachunek”. Promotorem pracy jest dr hab. Dorota Maśniak. Praca została napisana na Uniwersytecie Gdańskim.

Dr Jacek Kudła za pracę pt. „Jurysdykcja krajowa w sprawach dotyczących ubezpieczeń według rozporządzenia parlamentu Europejskiego i Rady (UE) na 1215/2012”. Promotorem pracy jest dr hab. Karol Weitz. Praca została napisana na Uniwersytecie Warszawskim.

W kategorii prac magisterskich kolejno nagrodzono:

I miejsce

mgr Magdalena Chmielewska za pracę pt. „Działania instytucji prawodawstwa i ochrony rynku na zmiany w opłatach likwidacyjnych w ubezpieczeniach na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym”. Promotorem pracy jest dr hab. Krzysztof Łyskawa. Praca została napisana na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu.

II miejsce

mgr Anna Chojan za pracę pt. „Analiza wpływu założeń ekonomicznych na wartość wyceny zakładu ubezpieczeń na życie przy wykorzystaniu metodologii Embedded Value”. Promotorem pracy jest Dr hab. Jacek Lisowski. Praca została napisana na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu.

III miejsce (2 prace ex aequo)

mgr Mateusz Manuszak za pracę pt. „Umowa Ubezpieczenia jako metoda zarządzania ryzykiem cyberetycznym”. Promotorem pracy jest Dr hab. Jacek Lisowski. Praca została napisana na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu.

mgr Kamila Nowicka za pracę pt. ‘’Zmiana definicji wypadku ubezpieczeniowego w ubezpieczeniu kredytu kupieckiego w świetle prawa restrukturyzacyjnego i upadłościowego a konsekwencje dla ubezpieczyciela’’. Promotorem pracy jest Dr hab. Jacek Lisowski. Praca została napisana na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu.

Dodatkowo Rzecznik Finansowy postanowił wyróżnić pracę licencjacką Pani Aleksandry Falby pt. „Wpływ zmian legislacyjnych na rynek pożyczek pozabankowych w Polsce w latach 2006-2017”. Promotorem pracy jest Dr hab. Michał Moszyński. Praca została napisana na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Z kolei przewodniczący Jury, prof. dr. Hab. Jan Monkiewicz, postanowił wyróżnić pracę magisterską Pani Aleksandry Uliczki pt. „Misseling na rynku usług finansowych”. Promotorem pracy jest Dr hab. Edyta Rutkowska-Tomaszewska. Praca została napisana na Uniwersytecie Wrocławskim.

Do bieżącej edycji Konkursu zgłoszono łącznie 16 prac: cztery doktorskie, 11 magisterskich oraz 1 licencjacka. Autorzy reprezentowali następujące ośrodki akademickie: Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytet Gdański, Uniwersytet Wrocławski, Uniwersytet Łódzki, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Uniwersytet Śląski.

Konkurs wspierają takie firmy i instytucje jak: Compensa TU i Życie S.A. Vienna Insurance Group, INTER Polska SA Towarzystwo Ubezpieczeń, Izba Gospodarcza Towarzystw Emerytalnych,  MEDICUM TUW, MetLife, POLSKI GAZ TUW, Stowarzyszenie Polskich Brokerów Ubezpieczeniowych i Reasekuracyjnych oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Zdjęcia z uroczystości: