- Nie można pobierać odsetek od kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów związanych z kredytem – uznał TSUE.
- To podejście zgodne z opinią Rzecznika Finansowego przedstawioną w toku prac nad stanowiskiem polskiego rządu oraz w ogólnym oświadczeniu w sprawie sankcji kredytu darmowego.
- Zdaniem Rzecznika Finansowego pobieranie odsetek od kwoty, która nigdy nie została oddana do dyspozycji klienta, stanowi nieprawidłową praktykę, która ma na celu zawyżanie zysku kredytodawcy.
- Wyrok Trybunału może okazać się punktem zwrotnym dla sporów dotyczących kredytów w Polsce.
– Pobieranie odsetek od pozaodsetkowych kosztów kredytu, takich jak prowizja i inne opłaty, jest nagminną praktyką banków i firm pożyczkowych, wobec której wielokrotnie zgłaszałem zastrzeżenia. Oznacza to uzyskiwanie dodatkowego wynagrodzenia przez kredytodawcę bez odpowiadającego mu świadczenia na rzecz kredytobiorcy. W efekcie klient ponosi koszty niezwiązane z faktycznie otrzymanym finansowaniem – tak dzisiejszy wyrok TSUE komentuje Rzecznik Finansowy dr Michał Ziemiak. – W mojej ocenie taka praktyka stoi w sprzeczności z samą ideą odsetek kapitałowych, a tym samym narusza dobre obyczaje – dodaje Michał Ziemiak.
Pobieranie odsetek od kosztów udzielenia kredytu konsumenckiego – sprawa C-744/24 Bank Polska Kasa Opieki
23 kwietnia 2026 r. przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej zapadł wyrok, który ma kluczowe znaczenie dla tysięcy kredytobiorców w Polsce. Odpowiadając na pytania prawne skierowane przez polski sąd (Sąd Rejonowy we Włodawie), TSUE odniósł się do kwestii, czy na gruncie prawa europejskiego (dyrektywy 2008/48 w sprawie kredytów konsumenckich) dopuszczalne jest takie konstruowanie umów, że kredytodawca może pobierać odsetki nie tylko od kwoty bezpośrednio udostępnionej klientowi, ale też od kosztów tego kredytu (takich jak prowizje i inne opłaty), które traktowane są jako część udzielonego kredytu.
TSUE zakwestionował pobieranie odsetek od kredytowanych kosztów kredytu
W wyroku TSUE stwierdził, że zgodnie z dyrektywą 2008/48 umowa kredytu konsumenckiego nie może zawierać postanowień, zgodnie z którymi stopa oprocentowania ma zastosowanie nie tylko do kwoty kredytu udostępnionej klientowi, lecz również do kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów związanych z tym kredytem.
Trybunał wskazał, że pojęcie stopy oprocentowania kredytu, które ma kluczowe znaczenie do rozstrzygnięcia tej sprawy, zostało zdefiniowane w przepisach dyrektywy 2008/48 oraz wyjaśnione przez późniejsze orzecznictwo TSUE, w szczególności w wyroku z dnia 21 kwietnia 2016 r., Radlinger i Radlingerová, C-377/14. Zgodnie z tą definicją, pod pojęciem stopy oprocentowania kredytu rozumieć należy oprocentowanie stosowane wyłącznie do kwot udostępnionych konsumentowi, nie zaś do kwot stanowiących koszt kredytu, te bowiem stanowią kategorię całkowicie odrębną od kwoty kredytu. Dotyczy to nie tylko kosztów należnych kredytodawcy (jak np. prowizja za udzielenie kredytu), ale także kosztów usług dodatkowych (np. kosztów ubezpieczenia, jak miało to miejsce w tej sprawie).
TSUE podkreślił, że nadrzędnym celem dyrektywy 2008/48 jest zapewnienie, że konsument otrzymuje jasną i zwięzłą informację na temat oferowanej mu umowy kredytowej, co wyklucza, aby pojęcie wypłaconej kwoty kredytu mogło obejmować kwoty stanowiące całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta.
Wyrok przełomowy dla tysięcy polskich kredytobiorców
TSUE orzekając w sprawie C-744/24 Bank Polska Kasa Opieki, jednoznacznie stwierdził, że praktyka powszechna na polskim rynku finansowym, polegająca na udzielaniu kredytu na pokrycie kosztów związanych z tym kredytem, a następnie pobieranie odsetek od tej części kredytu, jest sprzeczna z postanowieniami dyrektywy w sprawie kredytów konsumenckich.
– Stanowisko to ma ogromne znaczenie dla wielu sporów, które klienci toczą obecnie z kredytodawcami, w których kwestionują możliwość naliczania odsetek od kosztów kredytu. Liczę, że za sprawą tego wyroku ogólny koszt kredytów konsumenckich może się obniżyć, a postanowienia umów będą prostsze i bardziej zrozumiałe dla konsumentów – wskazuje dr Michał Ziemiak, Rzecznik Finansowy.
Wyrok Trybunału potwierdza, że naliczanie odsetek od kredytowanych kosztów narusza postanowienia ustawy o kredycie konsumenckim, która stanowi implementację prawa unijnego w tym zakresie. W związku z tym takie działanie może podlegać sankcjom przewidzianym na gruncie ustawy, w tym przede wszystkim tzw. sankcji kredytu darmowego.
– Poinformowanie w zrozumiały sposób o wszystkich kosztach kredytu, w tym o stopie oprocentowania i warunkach jej zastosowania, stanowi jeden z najistotniejszych obowiązków informacyjnych spoczywających na kredytodawcy. Podkreśliliśmy to w naszym ogólnym oświadczeniu w sprawie sankcji kredytu darmowego, jakie w zeszłym roku zdecydowaliśmy się wydać po raz pierwszy w historii urzędu z uwagi na skalę i wagę problemu – mówi Rzecznik Finansowy dr Michał Ziemiak.
Ogólne oświadczenie Rzecznika Finansowego pomoże konsumentom
Stanowisko TSUE może istotnie zmienić sytuację konsumentów, którzy dochodzą swoich praw, szukając pomocy Rzecznika Finansowego lub w sądach. Tylko w przeciągu 2025 r. do Rzecznika Finansowego trafiło prawie 9,3 tys. wniosków o interwencję lub postępowanie polubowne w sprawach z zakresu sankcji kredytu darmowego. Osoby, które wystąpiły na drogę sądową, złożyły do urzędu ponad 1,6 tys. wniosków o wydanie oświadczenia zawierającego tzw. istotny pogląd.
– W tego typu sprawach naszej pomocy poszukują najczęściej profesjonalni pełnomocnicy. Skala jest tak duża, że w stosunku do powtarzalnych sporów dotyczących sankcji kredytu darmowego zdecydowałem się wydać ogólne oświadczenie. Znaczenie oświadczenia ogólnego i indywidualnego jest jednakowe. Mam więc nadzieję, że to rozwiązanie docenią pełnomocnicy i sędziowie. Analiza dzisiejszego wyroku TSUE wskazuje, że treść tego oświadczenia pozostaje aktualna i zachęcamy do korzystania z niego – mówi dr Michał Ziemiak Rzecznik Finansowy.
Dodaje, że liczy też na zmianę podejścia podmiotów rynku finansowego, które powodowało, że postępowania interwencyjne, w przytłaczającej większości przypadków nie kończyły się sukcesem, czyli zmianą stanowiska podmiotu rynku finansowego.
– Mamy otwarte setki spraw z tego obszaru. Zachęcamy do przedsądowego rozwiązania sporów przy naszej pomocy – apeluje Michał Ziemiak.
Pod poniższym linkiem treść ogólnego oświadczenia w sprawie sankcji kredytu darmowego.
Rzecznik aktywny w relacjach z TSUE
Ocena prawna przedstawiona w dzisiejszym wyroku TSUE jest zbieżna ze stanowiskiem, które Rzecznik Finansowy przekazał do Ministerstwa Spraw Zagranicznych w ramach konsultacji sprawy na potrzeby stanowiska rządu polskiego, przedstawionego w toku procesu.
Biuro Rzecznika Finansowego bierze aktywny udział w przygotowywaniu stanowisk krajowych w sprawach rozpatrywanych przez TSUE. Stale współpracuje w tym zakresie z Ministerstwem Spraw Zagranicznych. Tylko w 2025 roku eksperci Rzecznika Finansowego przygotowali 119 opinii.
W dniach 20-22 kwietnia 2026 r. Rzecznik Finansowy odbył wizytę w TSUE. Spotkanie dotyczyło kluczowych problemów rozpatrywanych przez sędziów Trybunału oraz Rzeczników Generalnych. Wśród nich znalazł się temat związany z usługami finansowymi, w szczególności nieuczciwymi postanowieniami umownymi i kredytami konsumenckimi. Rzecznik i jego eksperci na przykładzie orzeczeń dotyczących spraw Dziubak (C-260/18) oraz Lexitor (C-383/18) omówili znaczenie orzecznictwa TSUE dla polskiego systemu ochrony konsumentów i praktyki Rzecznika Finansowego.
Rzecznik Finansowy wspomniał też w swoim wystąpieniu o znaczeniu dzisiejszego wyroku.
– Stanowisko TSUE skutecznie rozstrzygnie losy tysięcy toczących się sporów i zapewni tak bardzo potrzebną jednolitość orzecznictwa w polskich sądach – mówił Michał Ziemiak.
Pod poniższym linkiem więcej informacji o wizycie Rzecznika Finansowego w TSUE.